Hoera! Het is de poëzie die de mist in ons hoofd en het grijzedweilenweer kan doen vergeten. We vieren vandaag Gedichtendag met het thema “metamorfose”. Ellen Deckwitz schreef het Poëziegeschenk 2026. Ik ga heel eerlijk zijn: ik heb de poëzie de afgelopen tijd zwaar verwaarloosd. Vanaf vandaag breng ik daar verandering in. Ik luister namelijk altijd naar wat Ellen Deckwitz te vertellen heeft. Ellen wie? Ellen Deckwitz is een Nederlandse alleskunner. Ze praat, dicht en schrijft. Ze tovert het ene na het andere genre uit haar pen. Een vrouw met humor en een mening, een vrouw naar mijn hart dus. Ze is een onvermoeibare poëzie-ambassadeur. In haar boek Olijven moet je leren lezen legt ze uit hoe je van gedichten kan leren genieten. Ik heb kortom al veel van Ellen Deckwitz geleerd. Ze heeft bovendien cavia’s. En mensen met cavia’s die zijn eigenlijk bij voorbaat sympathiek.
Haast je dus naar de boekenwinkel om poëzie te kopen en het Poëziegeschenk van Ellen Deckwitz cadeau te krijgen!
Eerste metamorfose
Op een dag werd je verliefd. Je vel dwong je op een strooptocht naar troost,
een ander om als een branddeken over je heen te trekken.
Hormonenroedels raasden door haarvaten, werden sledehonden in een sneeuwstorm,
de ander liet eeuwenoude kuren in je ontwaken, je eiste blaren
op je heupen, wilde een navel vol laten lopen met jouw zweet.
Je zenuwen werden een woud aan toortsen en in de verte schemerde nog ergens een citaat
uit het Hooglied, dat hartstocht beklemmend is als het rijk van de doden
maar er was alleen nog maar de ander. Je botten die nieuwe botten wilden maken,
op een dag werd je verliefd. Het was magisch en fantastisch, en ik bleef achter.
Ik heb altijd van lijstjes en vraagjes gehouden, om zelf te stellen en te beantwoorden. Om me te laten inspireren en om te willen vatten wat eigenlijk niet te vatten is. Een lijstje is geen Heilige Graal van wat waarheid is, maar een momentopname van wat op dat moment belangrijk is. Daarom presenteer ik jullie, liefste lezers, de eindejaarsvraagjes die ik voorlegde aan mijn sympathiek panel van loopvriendjes. Ik vroeg wat hun 2025 van geur, kleur en smaak voorzag en polste alvast naar wat het nieuwe jaar mag brengen.
Roos – de immer enthousiaste en ondernemende sportieve kleine zus
Welke sportieve momenten van 2025 zullen je nog lang bijblijven? – De eerste keer terug lopen. Het gevoel van euforie dat ik het nog kon. Dat heerlijke gevoel van terug die cadans te voelen, de hartslag in de hoogte. Zalig. – Mijn eerste trail in gezelschap van Marike. Het was stralend weer, het parcours prachtig en ik was ongelofelijk in mijn nopjes. Ik heb vooral veel genoten en was me er enorm van bewust hoe bijzonder het was, terug lopen en op avontuur gaan. – Ik had tijdens mijn zwangerschap soms wel schrik dat mijn passie voor lopen zou afnemen, maar dat is gelukkig niet gebleken. Het is wat meer zoeken naar tijd en het vraagt allemaal om meer planning, maar het lukt om terug te lopen en iets op te bouwen. Het is nog meer iets geworden waar ik bewust voor kies om er tijd voor te maken. Dat maakt dat heel gewone loopjes ook vaak heel bijzonder kunnen zijn.
Wie beheerste jouw muzikale soundtrack in 2025? Ik heb Sam Fender grijs gedraaid in de aanloop van zijn optreden op Rock Werchter, tot mijn grote teleurstelling werd dat de dag ervoor afgezegd. Daar kan ik nog altijd om balen.
Waar smaakte jouw koffie of ander drankje het best? Het was een jaar met minder wilde avonturen en uitstappen en dat was helemaal prima. Mijn koffie thuis, is nog altijd van de beste, mijn eigen melkopschuimer en dan afwerken met een beetje cacao. Toppie.
Welke luister-, lees- of kijktips heb je? Sam Fender natuurlijk. Ik lees veel boeken met Marilou. Er bestaan geweldige kinderboeken. Mijn absolute favoriet van het moment De jurk van Haas, dat behoort tot de reeks van de Eikenbosverhalen. Het gaat over een haas die vestimentaire problemen heeft om naar een feest te gaan. Het is een boek met flapjes. Marilou kreeg het boek voor Sinterklaas van Bomma, die weet natuurlijk mooie boeken uit te kiezen. Ik zit nu al klaar voor een nieuw seizoen Huis Gemaakt, haha! Ik houd van verbouwprogramma’s, maar of het nu een must see voor iedereen is, dat laat ik in het midden.
Waar kijk je naar uit in 2026? Er is zoveel om naar uit te kijken. Ik kan zeker enkele zaken opnoemen, maar dan ga je weer enkel de grootste plannen noemen terwijl het niet al te zot hoeft te worden.
Wat wens je de wereld en ook de bloglezers toe voor 2026? Naast een goede gezondheid en nog andere clichés zeker ook mildheid! Dat heb ik bedacht nadat ik tot de orde werd geroepen als een driejarige nadat ik een wat onhandig manoeuvre deed met de fiets. Mildheid voor jezelf en voor je omgeving.
Joni – kan ons nog eventjes jaloers maken met prachtige loopplaatjes uit Ierland
Welke sportief moment van 2025 zal je nog lang bijblijven? Zonder twijfel de Wicklow Ecotrail, met start en finish in Bray, onze hometown in Ierland. 47 kilometer en 1800 hoogtemeters door ronduit prachtige landschappen. Gietende regen, maar uitzonderlijk goede benen en een ijzersterk gevoel. Sport was dit jaar meer dan anders een uitlaatklep. Een manier om orde te scheppen in de dagelijkse project-chaos en verantwoordelijkheden.
Wie beheerste jouw muzikale soundtrack in 2025? Die kwam er pas laat op het jaar, met het album van Yong Yello en Rosalía (Taylor Swift was helaas een teleurstelling). We waren jammer genoeg net te laat voor tickets voor het optreden van Rosalía in Antwerpen. Het absolute hoogtepunt was echter het concert van Amble in Wexford, in de zomer, amper een paar weken nadat we hun album ontdekten. Zo’n avond die perfect klopt, en nog lang blijft nazinderen.
Waar smaakte jouw koffie of ander drankje het best? De beste koffies kwam van ‘The Swans on the Green’ wat dé favoriete ontbijtplek blijft van de Waterleau collega’s, vlakbij de site. Mijn collega Toon passeert er elke ochtend trouw voor twee iced lattes. Ik ben er vrij zeker van dat ze dankzij de Waterleau passage hun uitbreiding hebben kunnen financieren. In Bray zelf heeft ‘Gata Nera’ ons hart gestolen. Uitgebaat door Italianen die al een tijd in Bray wonen en ondertussen ook vrienden zijn geworden. Jana passeert er meermaals per week om op te warmen na haar zwemmetje in zee. En dan zijn er natuurlijk nog de eigenaars van onze BnB. Echte koffiekenners, die elke instelling van hun machine tot in de puntjes beheersen. Een koffiemoment met hen is altijd een plezier en vaak vergezeld van verse scones.
Welke luister-, lees- of kijktips heb je? Omdat ik dit jaar dagelijks anderhalf uur in de auto zat, heb ik heel wat podcasturen op de teller staan. Maandag begon steevast met Welkom to the AA, gevolgd door de wekelijkse populaire sportpodcasts. Op woensdag kijk ik altijd uit naar Achter De Schermen. Dat vaste ritme werkte verrassend rustgevend in de auto, maar toch ga ik het autorijden het minst missen van heel het Ierland avontuur. Het boek Ierland van Peter Vandermeersch is een klepper, maar heel vlot geschreven en heel herkenbaar voor ons. Na het lezen van zijn boek kan je je helemaal inleven in ons avontuur en wil je ongetwijfeld zo snel mogelijk naar Ierland afreizen! Derry Girls is dan weer een meer van de pot gerukte serie op Netflix over een paar schoolkinderen die zich afspeelt tijdens de troubles; grappig, maar ook met een paar leerrijke referenties naar het verleden!
Waar kijk je naar uit in 2026? Naar onze terugkeer naar België, al willen we tegelijk ook nog maximaal genieten van de laatste maanden in Ierland. Van de gewoontes die we hier hebben opgebouwd en vooral van de vriendschappen. Ik kijk ook uit naar tijd voor middagloopjes, de marathon van Leuven, een festivalzomer, en wie weet zelfs een 100 km met Roos!
Wat wens je de wereld en ook de bloglezers toe voor 2026? Meer tijd met vrienden, meer momenten in de natuur en af en toe een echte gsm detox. Soms is dat alles wat nodig is.
Simon – sportbeest en gevoelsman van het mooie leven
Welke sportieve momenten van 2025 zullen je nog lang bijblijven? – De marathon in Leuven was qua beleving in de stad een absoluut hoogtepunt. Door een blessure heb ik niet gepresteerd waar ik voor getraind had, maar ik ben wel heel blij met de unieke ervaring. – Na mijn hartablatie me kunnen kwalificeren voor het WK gravel in Singen (NL) op een bijzonder lastige omloop die eerder voor de klimmers was gemaakt. – Op de Gran Fondo van Pamplona gefietst met Miguel Indurain en in de kopgroep gezeten met Louis Leon Sanchez.
Wie beheerste jouw muzikale soundtrack in 2025? Clouseau leg ik niet heel veel op, maar heeft me emotioneel enkele keren geraakt, zowel op Marktrock als in het Sportpaleis met ‘Altijd heb ik je lief’.
Waar smaakte jouw koffie of ander drankje het best? Ik heb niet meer nodig dan een zonnig terras en aangenaam gezelschap.
Welke luister-, lees- of kijktips heb je? Het heruitgezonden ‘Lili & Marleen’ geeft me veel jeugdsentiment en nostalgie.
Waar kijk je naar uit in 2026? Op 13 januari ga ik terug onder het mes voor een nieuwe ablatie. Hoop terug te kunnen sporten zonder hartkloppingen/stoornissen en dus gezond te mogen zijn.
Wat wens je de wereld en ook de bloglezers toe voor 2026? In deze woelige tijden hoop ik dat er snel weer ‘vrede’ is en dat de Russen niet doorgaan, ik wil niet denken aan een mogelijke WOIII.
Hans – mijn mannetje en doorgaans betrokken partij in mijn verhalen
Welk sportieve momenten van 2025 zullen je nog lang bijblijven? – Het absolute hoogtepunt was om samen met Joke de Trail Godefroy in Bouillon te lopen. Dat was Jokes eerste 100 kilometer trail en het was heel bijzonder om samen met haar dat avontuur aan te gaan. Hoe we dit samen beleefd en volbracht hebben was ook een mooie illustratie van het mooie en sterke koppel dat wij zijn. – Verder vond ik het ook bijzonder om voor de allereerste keer de CPC halve marathon te lopen in Den Haag. En hoewel ik met het startnummer dat ik overgenomen had in de allerlaatste wave moest vertrekken en mijn wedstrijd één lange inhaalrace was (ik ben zelf nog nooit zo weinig ingehaald tijdens een wedstrijd) heb ik echt wel genoten van de sfeer en het parcours. – Last but not least was het EK marathon tussen Brussel en Leuven ook van het type “kippenvel”. Hoewel ik nooit een échte marathonloper zal worden wegens teveel asfalt en te weinig kilometers, vond ik dit toch wel een heel speciale wedstrijd met enorm veel sfeer. De bloedende tepels nam ik er met veel plezier bij.
Wie beheerste jouw muzikale soundtrack in 2025? Tja, dat vind ik een moeilijke vraag. We hebben samen naar heel wat artiesten geluisterd, vaak als “voorbereiding” voor een optreden dat we zouden bijwonen; Bryan Adams, Robbie Williams, Barbara Pravi, ZAZ… Verder hadden we ook nog onze “Duitse playlist” en de “Bouillon playlist” die regelmatig de revue mochten passeren, vaak in de auto. En dan was er Pommelien die er op een of andere manier in geslaagd is heel wat luisteruren te kapen bij ons allebei. Last but not least waren ook de vaste waarden als Leonard Cohen en Froukje nooit ver weg.
Waar smaakte jouw koffie of ander drankje het best? Zonder twijfel in Den Haag, maar zeker ook thuis, gezellig samen in de zetel.
Welke luister-, lees- of kijktips heb je? Ik heb het voorbije jaar weer heel wat gelezen. Ik verwacht dat ik voor het einde van het jaar de kaap van 50 boeken zal halen, dus het zijn vooral leestips die ik kan delen. De volgende boeken prijken met stip aan de top van wat ik gelezen heb in 2025, en dat betekent wel wat want ik heb eigenlijk nauwelijks boeken gelezen die ik niet goed vond;
I.M. (Connie Palmen)
De herinnerde soldaat (Anjet Daanje)
De menselijke smet (Philip Roth)
Zwarte september (Sandro Veronesi)
Waar kijk je naar uit in 2026? – Op sportief vlak: naar de Trail Alsace by UTMB, een dikke 100 km rennen door de Elzas samen met Joke. En ik wil in september nog eens een gooi doen naar de Legends Great Escape trail 200 km na mijn DNF in 2025 door een ongelukkige val. – Op familiaal vlak: naar een tweede kleinkind in juni. – En uiteraard naar alle leuke kleine en grote momenten samen met mijn liefste schat; samen lummelen, lopen en lezen, koffie en lekkere wijntjes drinken, musea, theater en concerten bezoeken, vakantie, Den Haag…
Wat wens je de wereld en ook de bloglezers toe voor 2026? Vrede, liefde, vriendschap en een warme thuis
Pieter – multisporter en Chouffemaatje met bijzonder sympathieke familie
Welk sportief moment van 2025 zal je nog lang bijblijven? Het is lastig om slechts één moment te kiezen uit 2025, een jaar waarin het op sportief vlak nooit heeft stilgestaan, zowel voor mijzelf als voor de mensen om me heen. Daarom buig ik de vraag een beetje om en kies ik voor twee topweekends! – Het La Chouffe-weekend is sowieso altijd een hoogtepunt. Dit jaar verkende ik vrijdag op de fiets zeven uur lang de wegen tussen Borchtlombeek en Houffalize met mijn ‘halfbroer’ Stijn. Zaterdag hebben we ons geamuseerd met het supporteren voor Hans, Sam en Joke op de lange trail. Zondag mochten Stijn en ik Lisa vergezellen tijdens haar eerste stapjes in de trail wereld op de 36 km. Hoe langer ik sport, hoe meer ik geniet van samen actief zijn met mensen om wie ik geef, in plaats van alleen te focussen op mijn eigen wedstrijden. – Het tweede weekend was natuurlijk de marathon van Lisa in Valencia! Ze is nu officieel een Marathon Woman. Het was prachtig om te zien hoe ze groeide tijdens haar voorbereiding en hoe ze, ondanks wat kwaaltjes, karakter toonde en er volledig doorkwam.
Wie beheerste jouw muzikale soundtrack in 2025? Als ik mijn Spotify Wrapped mag geloven ben ik helemaal betoverd door Herman Van Veen. Met ‘Toveren’ stond hij op 1 met 145x beluisterd! Toch kies ik tijdens het sporten voor de ‘goede’ marginale remixen van Soundcloud.
Waar smaakte jouw koffie of ander drankje het best? Tegenwoordig op de indoortrainer of tijdens de sporadische coffee rides. Maar het best was hij toch in Gaios een klein stadje op het eiland Paxos waar boten spotten de grootste bezigheid was.
Waar kijk je naar uit in 2026? Mijn zus trouwt in de zomer en in oktober staat mijn eerste Ironman gepland dus 2026 zal zeker weer een goed gevuld jaar worden!
Wat wens je de wereld en ook de bloglezers toe voor 2026? Een sportief en gezond jaar! Waar ze kunnen genieten van alles rond hun en hopelijk door de sport of andere hobby’s mensen kunnen leren kennen waar ze nog veel plezier mee kunnen beleven, zoals ik met Joke en alle anderen doorheen de jaren.
Sam – alleskunner en met hem erbij is alles een feest
Welk sportief moment van 2025 zal je nog lang bijblijven? Het WK wielrennen in Rwanda mogen beleven was een droom waar ik al jaren lang mee in mijn hoofd zat en het was een unieke ervaring die me nog jarenlang zal bijblijven. Niet alleen omdat het indrukwekkend was om de beste wielrenners ter wereld aan het werk te zien, maar ook omdat het het eerste WK wielrennen in Afrika was. Hoewel er veel controverse hing rond het WK, was het een ronduit prachtige ervaring voor iedereen die er bij was!
Wie beheerste jouw muzikale soundtrack in 2025? Ik ben een fervente fan van muziek luisteren terwijl ik werk, zonder lyrics weliswaar, daardoor beheersen Hans Zimmer, Ludovico Einaudi, Gibral Alcocer en soortgelijken mijn hitlijsten. Daarbuiten was ik dit jaar vooral onder de indruk van de nieuwe albums van Bad Bunny en Dave. Zeer verschillende muziek, maar beide muzikanten slagen erin om met hun unieke stijl de kleine en grote momenten van het leven te vertellen.
Waar smaakte jouw koffie of ander drankje het best? De Chouffe na de Chouffe trail begint stilaan toch een traditie te worden. Ik ben geen fan van bier, maar na een hele dag lopen in de warmte is er toch weinig dat beter smaakt! Zeker als je het kan delen met de vrienden waarmee je de hele dag op pad was.
Welke luister-, lees- of kijktips heb je? Voor de muziekliefhebbers raad ik de podcast ‘Fela Kuti: Fear No man’ aan, in 12 afleveringen word je meegenomen door het leven van de grondlegger van Afrobeat en leer je in een klap ook veel bij over de geschiedenis van Nigeria. Als je de artist Fela Kuti nog niet kent, zal het een fijne ontmoeting zijn met zijn muziek! Voor de mensen die meer fan zijn van Nederlandstalige podcasts, raad ik ‘Op zoek naar Marlotte aan’. Ik wil er niet te veel over zeggen, want dat zou de spanning spoilen, maar wees klaar voor een plotwending in elke aflevering. Ten slotte kan ik als kijktip ‘Le choix de Sonia’ meedelen. Het is het verhaal van een vrouw die in de nasleep van de aanslagen in Parijs 10 jaar geleden voor een keuze stond die de rest van haar leven zou bepalen. Ze toont het gezicht van iemand die niet wou buigen voor de angst die terrorisme ons probeert in te wrijven. Nog maar te zien tot 14 februari 2026 op VRT max, dus snel bij zijn!
Waar kijk je naar uit in 2026? Op loopvlak was 2025 een iets minder jaar dan 2024, blessures hebben iets te vaak roet in het eten gegooid. Ik hoop dus vooral op een blessurevrij jaar in 2026 met als hoogtepunt de 100 km trail in La Chouffe in juli met mijn favoriete loopmaatjes Hans en Joke. Daarnaast kijk ik er ook enorm naar uit om samen met mijn vriendin Sintija in haar thuisland haar eerste marathon te lopen tijdens de marathon van Riga!
Wat wens je de wereld en ook de bloglezers toe voor 2026? Geluk begint in het hoofd, ik wens dus iedereen voornamelijk een goede mentale gezondheid toe en dit zou voor sommige wereldleiders waarschijnlijk ook helpen 😉
Thank God it’s Christmas! Had Freddie Mercury geen last van cadeaustress of was die juist dermate groot dat hij niet anders kon dan met de kerst een zucht van verlichting slaken omdat het ein-de-lijk gelukt was om voor iedereen een pakje onder de boom te krijgen? Het zal jullie misschien niet verbazen, maar als kind fantaseerde ik hoe ik professioneel cadeaugever zou worden. Ik zag helemaal voor me hoe mensen mij konden contacteren aangaande hun cadeau-situatie. Op een formulier (ik hield van papierwerk) noteerde ik dan belangrijke informatie, zoals voor wie het cadeau was, waar die van hield en wat het budget was (een paar honderd frank). Mijn zaak was gevestigd in het tuinhuis van de buren, dat was namelijk best groot. Ik zou daar een soort van stock aanleggen van cadeaus die je maar beter op voorraad kon hebben. 30 jaar later spreekt het businessmodel me nog steeds aan.
Aan verbeelding heb ik nooit gebrek gehad, ook niet aan inspiratie om een cadeau te bedenken. Die springt gewoon in mijn hoofd of ik dat nu wil of niet. Een cadeau draait net zo goed om het geven als om het krijgen. Ik geef zelf niet graag iets dat ik lelijk vind, zelfs als ik weet dat de ontvanger er blij mee zal zijn. Noem dat gerust koppigheid. Ik heb overigens helemaal niks tegen cadeaulijstjes en -bonnen. Ze zijn hartstikke handig en ik wil niet de dwarsligger zijn die per se iets anders wil geven dan wat op het lijstje staat. Ik kan daarin dus bijzonder gehoorzaam zijn, maar soms heb ik de pretentie om te denken dat ik een cadeau kan geven dat zó goed is dat diegene het zelf niet kon bedenken. Dat kan trouwens ook iets functioneels zijn. Eén van de eerste cadeaus die ik van Hans kreeg was een plakbandrolhouder. Ik was en ben daar nog steeds superblij mee! Het is er namelijk één in mijn lievelingskleur van mijn favoriete kantoorwarenmerk (Leitz) en hij is extreem handig in gebruik. Ook dat kan dus: dik scoren met een plakbandhouder.
Een goed cadeau hoeft niet duur te zijn en ook niet vergezocht. Inspiratie ligt vaak voor het rapen. Waar zijn mensen op dat moment mee bezig? Vergeet dan niet de dagdagelijkse dingen. Een cadeau hoeft ook niet nieuw te zijn: een kringloopvondst schenken geeft dubbele voldoening. Al weet ik dondersgoed aan wie ik wel of niet iets uit de kringwinkel kan geven, want niet iedereen houdt van tweedehands. Natuurlijk word ik wel eens gepakt door mijn eigen enthousiasme. Er is ongetwijfeld iemand die dit nu leest en denkt aan die keer dat ik de bal grandioos missloeg. Nog een laatste disclaimer: ik ben geen kritische cadeau-ontvanger. Ik ben echt oprecht blij met heel veel dingen en die hoeven absoluut niet origineel te zijn.
Genoeg gestoeft. Tijd voor wat concrete tips en inspirerende cadeauvoorbeelden, zowel voor de knutselaars als de kopers onder ons. Hier gaan we!
iets met letters Boeken! Boeken! Dat spreekt voor zich. Het aanbod is tegenwoordig zo divers dat je plaatselijke boekwinkel heel wat moois in de aanbieding heeft. Misschien zitten mensen niet altijd te wachten op dat ene boek waarvan jij denkt dat zij het goed zouden vinden. De kans bestaat dat het ongeopend ergens blijft liggen. Naïef als ik ben, denk ik dan: ze hebben dit toch bij de hand mochten ze nood hebben aan een boek. Wat ook kan: een prentenboek cadeau geven aan een volwassene, iets dat ze zelf in hun kindertijd vaak gelezen hebben of iets dat jij vroeger heel mooi vond. Prentenboeken blijven bijzonder. Als volwassene lees je ze ook weer met je kinderogen en besef je pas echt hoeveel schoonheid erin verborgen zit. Denk ook aan eigen letters of tekst: een cadeaubon kan je personaliseren met een kaartje of een zelfgeschreven gedicht. Nederlanders zijn hier meer geoefend in door hun traditie met Sinterklaas surprises. Ik geloof dat iedereen een gedicht kan schrijven. Gewoon lekker rijmen en dat verhaaltje komt vanzelf.
iets met een ervaring Bij mijn metekindje Leah durf ik het wat eigenzinniger aan te pakken. Voor haar verjaardag gaf ik vorig jaar een schetsboek waarin ik het levensverhaal van onze overleden kat Ada opschreef. Daarbij kreeg ze veel foto’s van Ada om in het boek te plakken, maar ook stickers en ander materiaal voor haar eigen Ada-knutselboek. Dit jaar was het thema slaapgerief. Ik recycleerde dekbedovertrekken die ik van mijn meter kreeg zodat ze op Leah’s bed zou passen. Daar hoorden pyjama’s bij, een nachtkastje dat ik zelf niet meer gebruikte en wat decoratie voor op de slaapkamer: een groot cadeau met veel onderdelen (belangrijk voor een kind), dat zowel functioneel als emotioneel is. Voor de kerst ga ik nog een stapje verder. Dan stellen we zelf een adventskalender samen die begint na Sinterklaas. 18 cadeautjes dus! Daar zitten zowel nieuwe boeken bij, als zelfgemaakte kleding, vetbollen voor de vogels en prullen van de kringwinkel. Je geeft cadeaus, maar het draait om meer dan iets krijgen. Voor volwassenen vind ik een Museumpas daarom een tof cadeau: je maakt de drempel om een museum binnen te stappen kleiner en je hebt er een heel jaar lang iets aan.
iets met cafeïne Een koffie-cadeau, heerlijk! Je geeft een warm en gezellig moment cadeau. Kies je favoriete koffietent, denk aan de koffiesmaak van de persoon in kwestie en informeer hoe die thuis koffie zet. Je maakt dit cadeau zo groot als je zelf wil door de hoeveelheid aan te passen. Door kwaliteitskoffie te kopen, draag je doorgaans ook bij aan een duurzamere wereld waarin koffieboeren eerlijk loon naar werken krijgen. Wie kan daar tegen zijn? Het spreekt voor zich dat je geen koffie geeft aan iemand die dat niet drinkt. Thee of chocolade om warme chocomelk te maken, zijn dan een alternatief. In veel zaken kan je kant-en-klare cadeaupakketten kopen, maar je kan die net zo goed zelf samenstellen door er leuke mokken of zoetigheid aan toe te voegen. Vind je dat allemaal te veel gedoe? Geef dan gewoon een cadeaubon van de favoriete koffiezaak. Support your locals. Altijd belangrijk.
iets met stof De cadeaus die het vaakst van onder mijn naaimachine rolden, zijn sweaters en tassen. Twee allround cadeaus die je zowel veilig kan houden qua kleur en ontwerp als heel persoonlijk en zelfs een tikje gewaagd. Ook een stijlvolle keukenschort hoort in dit rijtje thuis. Een sweater, tas of keukenschort vragen geen pasvorm die tot op de millimeter juist moet zijn. Ooit had ik het geweldig ambitieuze plan om voor iedereen een sweater te naaien. Door de examenperiode zat ik heel krap in mijn tijd. Mijn naaimachine ratelde nog een half uur voor ik moest vertrekken naar het kerstfeest: sweaters vers van de pers dus. Een andere keer maakte ik veel te dicht tegen de deadline aan een jas voor mijn nichtje Laurien. Ik had mijn nieuwe naaimachine nog niet lang en het lukte maar niet om een knoopsgat te maken. De klok tikte genadeloos door. Vlak voor de naaiwinkel ging sluiten, belde ik voor wat hulp vanop afstand. Ik was gered en kon een jas afgeven mét knopen en knoopsgaten. Als er aan jou geen crea bea verloren is gegaan, dan koop je gewoon een sweater of tas: je kan er ongeveer iedereen een plezier mee doen en je hebt er nooit genoeg van. Vind ik toch.
iets met gezelschap Roos kreeg in september een daguitstap cadeau. Je bent op de leeftijd gekomen van de ervaringscadeaus zei ik al lachend. Ik had best wel wat kunnen bedenken om aan Roos te geven, maar ik was egoïstisch en dacht: ik wil tijd met Roos spenderen. Ik ging er maar van uit dat tijd met ons doorbrengen voor haar ook een cadeau zou zijn. Roos mocht de stad kiezen waar we heen zouden gaan, ze werd thuis opgehaald en teruggebracht, een lunch en voldoende koffiemomenten waren eveneens inbegrepen. Haar keuze viel op Gent. Wij zorgden voor een dagprogramma. We begonnen met de expo van Stefan Vanfleteren in het KMSK, iets dat Roos niet zo snel op eigen houtje zou doen. Nadien gingen we lunchen bij Norma (topadres!) om dan de stad in te trekken, waarbij een bezoek aan Het Paard van Troje niet mocht ontbreken. We sloten af bij De Stoffenkamer, een top zaak voor iedereen die van naaien houdt. Kortom: een vol programma met voldoende babbel- en rusttijd. De uitgelezen manier om samen te beleven wat je deelt en te delen wat je beleeft. Ook hier zijn versies te bedenken die wat minder voorbereiding vragen: samen gaan lunchen of ontbijten bijvoorbeeld, al dan niet met cadeaubon. Belangrijk als je een moment samen cadeau geeft: leg zo snel mogelijk een datum vast. Dan blijft het cadeau niet in het ijle zweven.
Ik eindig graag met wijze woorden van een andere kerstsong: All I Want For Christmas Is You! Of je nu wel of geen cadeaus geeft, groot of klein: het grootste geschenk dat je kan geven is tijd. De tijd en moeite die je hebt gedaan om een cadeau te kunnen geven, maar ook kwali-tijd die je schenkt door wat je geeft of de tijd die je simpelweg samen doorbrengt. Als dat geen mooie kerstboodschap van algemeen nut is.
De vrouw in de literatuur zal voor mij altijd in de schijnwerpers staan. Ik kies niet bewust voor vrouwelijke auteurs, noch verkies ik vrouwelijke hoofdpersonages boven hun mannelijke evenknieën. Schrijverschap overstijgt gendergrenzen, net zoals een goed verhaal niet gebonden is aan het geslacht van het vertelperspectief. Op een eerste (bewuste) niveau neem ik in de boekenwinkel sneller een boek vast dat in mijn voorkeursplaatje past: mijn dikke boon voor Italiaanse en Scandinavische literatuur en een voorliefde voor het gewone leven van alledag. Mensen die gaan mijmeren en overpeinzen over wat is en is geweest, wat nog kan en komen zou. De zoekende mens, zo u wil. Toch kan ik niet helemaal ontkennen dat mijn aandacht onbewust sneller geprikkeld wordt door vrouwelijke verhalenvertellers. Dat bracht mij de afgelopen weken bij een reeks prachtboeken waar ontreddering een rode draad bleek te zijn. Een eigenschap of emotie die ik nooit enkel en alleen aan vrouwen zou toeschrijven. Voelen we ons allemaal niet eens totaal ontredderd? Daarom 7 boekentips met ontreddering in alle subtiliteit en hevigheid.
Laat ik beginnen met het vlotst leesbare boek met de kortste titel. In Ontevreden sleurt de Spaanse Beatriz Serrano je mee naar het kantoorleven van dertiger en head of creative strategy Marisa. Ze speelt met verve een rol in een job die bol staat van alles wat nep en (na)gemaakt is. Niet alleen haar grote ontevredenheid maakt haar ontredderd, ook het besef dat ze niet weet hoe het anders kan en of ze het überhaupt wel anders wil. Het resultaat is een hilarisch én bikkelhard boek over authenticiteit in een wereld die bulkt van de eenheidsworst.
Iets Italiaans mag natuurlijk niet ontbreken in dit lijstje. Het was Silvia Avallone die mij meetrok in het leven van de ontredderde Emilia. Donker hart gaat over de donkere kant in ieder van ons. Ik zeg: geheim verleden, Italiaans bergdorp en dader versus slachtoffer. Jullie weten: dit is een verhaal dat op een stevige plot drijft. Misschien vond ik het verhaal soms net een tikkeltje te veel draaien op dat grote geheim en op het contrast tussen goed en kwaad. Ik kan het Silvia Avallone helemaal vergeven omdat haar vertelkunst je telkens weer op dat puntje van je stoel laat zitten.
We gaan wat verder terug in de tijd, naar de jaren 50 waarin je als vrouw bitter weinig opties had als je niet wilde kiezen voor het gebaande pad. Marlen Haushofer schrijft in Een handvol leven over de vrijgevochten Betty, een vrouw die een prijs heeft betaald voor haar vrijheid. Eentje die niet louter uit ontreddering bestaat. Voor slechts een handje vol leven gaf ze heel wat zekerheden op. Wat haar rest zijn pijnlijke, maar net zo goed dierbare herinneringen. Betty is een fascinerend personage: zowel sterk als slinks, zowel innemend als onvatbaar.
Wie nood heeft aan wat meer spanning en suspense is bij Black-out van P.F. Thomése aan het goede adres. Grace begaat een grote fout. Iets met een dikke wagen, een aanrijding en een kinderfeestje. Wat zich ontspint is een meeslepend verhaal over schuld en onschuld. Gaandeweg blijkt niet alleen Graces ontreddering centraal te staan. P.F. Thomése slaagt erin om een perfect uitgebalanceerd verhaal uit te schrijven dat zich in het nu afspeelt en toch ver weg blijft van elk cliché. Kortom een pageturner die ook echt ergens over gaat.
Eén van de beste boeken die ik dit jaar las is Als de dieren van Lieselot Mariën, een tip van mijn nichtje Ineke. Door de gekke lay-out en een overdaad aan lovende recensies op de achterflap zou ik deze parel niet snel zelf gekozen hebben. Gelukkig was Ineke echt heel enthousiast. Over het verhaal zelf kan ik eigenlijk niet veel vertellen omdat ik het sowieso te kort zou doen door het te willen (samen)vatten. Het is een boek waarbij ik van de eerste tot de laatste pagina dacht: dit is waarom ik zo graag lees!Als de dieren is zo ontzettend rijk en verrijkend. Het is zo mooi en tegelijkertijd zo onthutsend pijnlijk. Lezen die handel!
De liefde, mensen, zullen we daar ooit over uitgepraat zijn? Ik hoop en denk het niet. Big Kiss, Bye-Bye van Claire-Louise Bennett is een onconventionele liefdesroman. Het naamloze hoofdpersonage neemt door op te ruimen afscheid van haar relatie met Xavier, whom she still loves but no longer desires. Wat ze daar precies mee bedoelt? Tja, verwacht geen lineaire plot of grootse inzichten, wel een intiem verhaal dat aantoont hoe onze herinneringen in elkaar haken en soms ook steken laten vallen. Net zoals mensen dat doen trouwens. En wie ben ik om een aanbeveling van Karl Ove Knausgård tegen te spreken?
We eindigen in Marokko. Kijk ons dansen is het tweede deel van de trilogie Het land van de anderen van de Frans-Marokkaanse Leïla Slimani. Haar familiesaga is gebaseerd op haar eigen familiegeschiedenis en eert de levens van drie generaties vrouwen, elk met hun eigen ambities en tegenslagen. Helemaal in lijn met Elena Ferrantes Napolitaanse romans, net zo goed ook heel erg eigen. Het eerste deel is genoemd naar Mathilde, die ontredderd in Marokko terecht komt. Haar dochter Aïcha wordt gynaecoloog en staat centraal in Kijk ons dansen. Verwacht je aan een ijzersterk verhaal, een reis door de geschiedenis en tal van inspirerende vrouwen.
Hans en ik leerden elkaar kennen door te lopen. Dat is echt zo. In aanloop naar de Chouffe trail van 2023 raakten we kort aan de praat, eerst via het contactformulier van mijn blog, later ook voor de start van de trail. Lang verhaal kort. Een belangrijke aanvulling is dat we elkaar pas écht leerden kennen door elkaar te schrijven en (elkaar) te lezen. We vonden elkaar in een boek en in elkaars woorden. Dat is geen gezwijmel achteraf voor het goede verhaal, maar het enige echte échte verhaal. Een verhaal waarin toeval niet bestaat en ene Haruki Murakami een heel belangrijke rol speelt.
Het was nochtans een heel onschuldige ogenschijnlijk toevallige beslissing van Hans om enkele dagen voor de Chouffe trail de deelnemerslijst te checken. Zijn oog viel op twee zussen wiens familienaam vaag een belletje deed rinkelen. Geheel toevallig bleek één van die zussen een blog te hebben waar wel wat te lezen viel over de Chouffe trail et voilà er was een aanleiding. We zagen elkaar voor de start, maar ook na de finish. En nee, het bliksemde niet boven Houffalize, want dat er tussen ons iets in de lucht hing, daar merkten wij op dat moment helemaal niks van. Bij nader inzien zijn er op dat moment wel aardplaten beginnen verschuiven of zoiets, alles om ervoor te zorgen dat wij op de één of andere – heel toevallige – manier met elkaar aan de praat zouden blijven.
Ook nadien hadden we via mail nog wel wat te vertellen over onze beleving van de trail. Terwijl ik in mijn eentje in Den Haag vakantie zat te vieren, kwam ik meer over Hans te weten. Mijn nieuwsgierigheid was gewekt. Voor alle duidelijkheid: wij waren geen van beiden op zoek naar een lief, laat staan dat we beseften dat onze gedachtenuitwisseling ons als een ontembare natuurkracht naar elkaar toe stuwde. Hans dook in mijn blog, bleek eveneens behoorlijk geïntrigeerd door mijn wereld en ging boeken lezen die ik goed vond. Toeval bestaat niet: dat was een zinnetje dat vaak terugkeerde in onze conversatie, die zich nog steeds louter online afspeelde. Door over boeken te praten (schrijven dus), leerden we elkaar nog beter kennen. Als ik iets vertelde over Alkibiades van Ilja Leonard Pfeijffer waar ik op dat moment in bezig was, dan vormde dat het beginpunt van een verhaal over systemisch denken en introvertie. Zowel in het grote als in het kleine van het leven kreeg ik steeds vaker het gevoel: hoe kan het dat hij dat net zo aanvoelt?! Er was letterlijk afstand tussen ons, maar nooit eerder voelde ik me zo begrepen.
Onze mails namen toe in hoeveelheid en varieerden inmiddels van lange teksten die bijna essayistisch van stijl waren tot één zin, een woord of zelfs emoji. We stuurden al eens een foto van ons dagelijks reilen en zeilen. Nadat Hans op mijn aanraden Murakami’s Kafka op het strand had gelezen, begon ik op 9 augustus 2023 aan 1q84 (zeg: kuu-tien 84), eveneens van Murakami, een tip van Hans. Hij besloot heel impulsief om dat boek – 1280 pagina’s dik – te gaan herlezen zodat we het samen konden lezen. Het onderwerp van die betreffende mail was Groetjes uit het parallelle universum en ik schreef daarin: Oké, jij mag de ghostwriter zijn, zal ik wel voor huurmoordenaar spelen 😉 Voor die, inmiddels legendarische woorden, had ik me gebaseerd op de korte samenvatting van de achterflap. De rolverdeling lag vast. Vanaf nu was ik Aomame en Hans Tengo. Toeval bestaat niet.
Jullie hebben voet in deze wereld gezet omdat het de bedoeling was dat jullie dat zouden doen. En nu jullie hier eenmaal zijn, krijgen jullie, of je het nu leuk vindt of niet, elk een eigen rol toebedeeld.
Ik had echt totáál geen idee dat 1q84 in wezen een liefdesroman is. Aomame en Tengo leven elk in een ander universum, maar zijn nauw met elkaar verbonden als pure geliefden. In eerste instantie was ik wederom overdonderd door het meesterschap van Murakami. Wat een boek zeg! Verhalend zo sterk, zo meeslepend, zo boeiend, zo alles! De naam magnum opus waardig. Ook 2 jaar later zijn er nog heel wat scènes en verhaalelementen die ik me haarscherp voor de geest kan halen. Maar toeval bestaat niet. Aomame die Proust gaat lezen en madeleines eet. Ze blijkt bovendien een trauma met zich mee te dragen en heeft een fascinatie voor mannen met een kale kop. Ik zat diep in het boek en raakte ook meer verstrikt in het emotionele moeras waar het mij had ingetrokken. Stilaan begon het door te dringen dat ik erg gehecht was geraakt aan Hans en de wereld die wij samen hadden gecreëerd in onze mails. Nog harder kwam het besef binnen dat dit boek over ons ging. Wij leefden in ons eigen magisch realistische wereldje. Ik heb soms zelf het gevoel dat ik in een verhaal van Murakami zit, zo verwoordde Hans het.
Het kan ook geen toeval zijn dat we onbewust ongeveer aan hetzelfde (verschroeiende) tempo lazen. Door subtiel te benoemen dat we onszelf zagen in de personages kreeg de leeservaring een bijkomende dubbele bodem. Alles wat ik las en vooral ook tussen de regels, zou Hans dat ook op die manier lezen? En als hij daarbij dan ook aan mij dacht, wat zou dat dan bij hem teweeg brengen? Naast de parallelle universums van Murakami bestonden er op die manier nog twee bijkomende universums: dat van Joke en Hans in de echte wereld, gescheiden van elkaar en dat van Joke en Hans tussen de regels van het boek.
Is het niet beter om altijd naar de ander te blijven verlangen, zonder ooit bij elkaar te komen? Dan kun je altijd met hoop door het leven blijven gaan.
Het kostte ons uiteindelijk amper anderhalve week om de dikke pil weg te werken. Tengo en Aomame denken naar het einde van het verhaal na over hoop en de kwetsbaarheid die daarmee gepaard gaat. Is het beter om altijd te blijven hopen en in een soort droom te blijven leven of kan je die hoop maar beter omzetten in daden en dus kiezen voor de realiteit? Tussen ons was het inmiddels duidelijk: wij moesten maar eens – in het echt – samen een koffie gaan drinken. Toch? Ik koesterde de hoop dat de magie van ons schrijvende parallelle wereldje doorbroken zou worden. Emotioneel zat ik er te diep in. Ik voelde me kwetsbaar en ging ervan uit dat ik met een gebroken hart achter zou blijven. De enige optie om de schade te beperken was door weer te landen in de echte wereld. Desnoods met een harde smak. Hans kon toch onmogelijk zo leuk in het echt zijn als ik hem schrijvend vond? Jawel dus… De magie in onze woorden bleek ook te werken in het echt. Net zo goed als we schrijvend konden praten met elkaar, zo konden we dat ook sprekend. We dronken een flat white en vergaten de tijd rondom ons.
Na die intense zomer van 2023 volgde uiteraard een reconstructie van de feiten. We konden onze verhalen samenleggen en ook de foto’s die we allebei maakten van passages uit het boek, dingen die we op de één of andere manier treffend vonden voor onze situatie. Wat bleek? We maakten quasi identiek dezelfde foto’s. We lazen het boek bovendien met amper drie kwartier verschil uit, zonder dat te hebben afgesproken. 1q84 was zowel een katalysator van een groot liefdesverhaal als een eye opener van jewelste. We zijn onze Haruki een brief verschuldigd om uit te leggen wat zijn boek voor ons betekend heeft. Ik had nooit durven dromen dat ik door te lezen de man van mijn leven zou ontmoeten. Onderschat nooit de kracht van een goed verhaal.
Ik leerde Haruki Murakami kennen in het najaar van 2007. Zijn boek Norwegian Wood (1987) was een stevige binnenkomer. Toru Watanabe groeit op in een turbulent Tokio waar hij niet gespaard blijft van emotionele catastrofes. Het was een verhaal dat pijn deed in de diepte, net daarom vond ik het zo goed. Een jaar later kruiste Murakami weer mijn pad. Ik werkte in het boekenvak en had een collega die grote fan was. Ze raadde me Kafka op het strand (2002) aan. Dit was Murakami helemaal op dreef. Ik was diep onder de indruk. Wat die Japanner kon creëren in een roman, dat was ongezien! Er volgden meer Murakami’s en telkens bleef ik verbluft achter. Haruki was een blijvertje. Een schrijver die ik iedereen van harte zou aanbevelen, niet alleen omdat hij zo’n fervent afstandsloper is en daar prachtig over kan schrijven, maar ook omdat hij alles heeft om je de leeservaring van je leven te bezorgen.
De boeken van Murakami zijn uniek, maar bereiken toch een breed publiek. Hij is kortom een prachtig voorbeeld van een auteur die begrijpelijk kan schrijven, terwijl hij bulkt van de eigenheid. Wat hij schrijft is zonder twijfel literair te noemen (zijn naam circuleert telkens als kanshebber voor de Nobelprijs), zonder ook maar een greintje elitair te zijn. Over bescheidenheid gesproken: in Romanschrijver van beroep (2015) reflecteert Murakami op zijn schrijverschap. Ik beschouw mezelf zeker niet als bijzonder begaafd. Ik heb ook nooit gedacht dat ik over een speciaal talent beschik.
Zijn werk is een ode aan de verbeelding en de fantasie. Hij creëert een eigen universum waarin je volledig geabsorbeerd wordt. Elementen die terugkeren zijn de wondere wereld van katten, bijzondere cafés waar jazz gedraaid wordt en bijzondere thee geschonken (Murakami baatte zelf jarenlang een jazzbar uit) en verwijzingen naar muziek van The Beatles (check Norwegian Wood maar eens). Murakami’s magisch realisme is bovendien doorspekt met humor. De setting is telkens het alledaagse leven waarin personages zelf ook niet helemaal vatten wat hen precies overkomt. Neem nu zijn jongste roman De stad en zijn onvaste muren (2024): de genoemde – onbestaande – stad is net zoals zijn muren fluïde, maar als Murakami je bij de hand neemt, wordt de stad door je verbeelding tot leven gewekt.
Een verhaal van Murakami geeft door die magische draai een andere kijk op onze realiteit. Waarom zijn werk niet tot het fantasy-genre behoort, heeft net te maken met de situering in de alledaagse wereld zoals wij (de Japanner) die kent. Zijn boeken zijn bij uitstek een weerspiegeling van onze maatschappij met alle relevante thema’s die daarbij horen. De dunne lijn met een droomwereld of een parallel universum is juist een middel om personages menselijke psychologische diepgang te geven en hen te laten voelen. Onvergetelijk vind ik het verhaal van de schaduw die als een levende gedaante van zijn mens gescheiden wordt in Hard-boiled wonderland en het einde van de wereld (1985).
Hij is de meester van de suspens. Zijn verhalen denderen aan een rotvaart voorbij met een spanningsboog die zich niet laat voorspellen. Murakami maakt dan ook handig gebruik van klassieke trucjes zoals cliffhangers en plot twists, maar hij kan die op zo’n knotsgekke manier laten draaien dat je geen idee hebt welke kant je op zal botsen. Net zoals de evenwichtsoefening tussen alledaags en magisch weet hij hier ook voldoende rustmomenten in te bouwen, zodat je als lezer wel de kans hebt om op adem te komen.
Murakami lezen is de puurste vorm van escapisme, maar het kan wel degelijke ernstige gevolgen hebben voor je ware leven. Hier volgt dan ook een stevige leeswaarschuwing: Murakami lezen kan je leven drastisch veranderen. In augustus 2023 begonnen Hans en ik, semi los van elkaar, 1q84 te lezen. Een adembenemende vuistdikke trilogie die onze levens met elkaar deed verstrengelen. 1q84 is ons verhaal. Hoe dat zo kon gebeuren? Dat lezen jullie donderdag!
Geen zomer zonder boeken en geen boeken zonder zomer. Na onze ultra exploten is het tijd om wat meer met de beentjes omhoog te liggen. Om met een koffietje in de zon te zitten. Of met een glas wijn in de hand en de voetjes in het zand. Wij trekken er kortom op uit. Dat doen we niet zonder onze shortlist voor de zomer te delen. Zeer goed gewikt en gewogen. Van alles wat en ook voor wat als. Er is trouwens een reden waarom we allebei dezelfde Murakami meenemen. Later meer!
Zomerleeslijst van Joke Kernwoorden: genoeg lijvigheid, oud en nieuw, veel streepjes Italië, de betere familiekroniek, sfeer op de berg, er mag drama zijn Lessonsvan Ian McEwan De kwetsbare tijd van Donatella Di Pietrantonio Leugens en tovenarij van Elsa Morante De Schönwalds van Philipp Oehmke Gedeelde stilte van Lalla Romano Zwarte september van Sandro Veronesi Hard-boiled wonderland en het einde van de wereld van Haruki Murakami Kairos van Jenny Erpenbeck Summer van Ali Smith De stad en zijn onvaste muren van Haruki Murakami Kijk ons dansen van Leïla Slimani Als een steen in de stroom van Mauro Corona Intermezzo van Sally Rooney
Zomerleeslijst van Hans Kernwoorden: dichtbij en ver weg, graag wat dikte, vertrouwd en op ontdekking De herinnerde soldaat van Annet Daanje Kwade dagen van Rob van Essen De menselijke smet van Philip Roth De stad en zijn onvaste muren van Haruki Murakami Het volgende station van Hiro Arikawa Het lichaam van Clara van Jan Siebelink
Aidan Chambers is niet meer. De Britse jeugdauteur overleed op 11 mei. Wellicht geen naam die klinkt als een klok of misschien doet ie maar een klein belletje rinkelen. Daarom een spoedcursus Aidan Chambers in 5 trefwoorden: Je moet dansen op mijn graf – leesbevordering – opgroeipijnen – Bart Moeyaert – Dance-cyclus.
Ergens aan het begin van de nillies las ik als 16-jarige Je moet dansen op mijn graf omdat het één van de favoriete en allesbepalende boeken van mijn grote held Bart Moeyaert was. Ik werd diep geraakt. Dit verhaal was zo anders dan de andere jeugdboeken die ik las. De personages waren echter en ook hun worstelingen voelden dichterbij. Zo mogelijk nog meer omver geblazen was ik van De tolbrug. Een prachtig boek over de pijn die opgroeien heet en de drijvende motor die vriendschap is. Ik wist niet dat boeken mij op die manier konden beroeren.
Toen ik veel later als leerkracht Nederlands voor de klas stond, was Aidan Chambers vaste prik op mijn leeslijst. Vrije keuze weliswaar, want dat is één van de dingen waar hij zelf op hamerde als stem in het debat rond leesbevordering: het leesplezier moet zegevieren bij jongeren. Laat ze zelf ontdekken wat hen ligt en wat niet. Er zijn wel wat paralellen tussen het werk van Aidan Chambers en Bart Moeyaert. Dat ze verschillende generaties vertolken is dan ook amper te merken. De jonge Bart mocht ooit de grote Aidan interviewen en daar werd het zaadje geplant voor een hechte vriendschapsband. Aidan Chambers was geen veelschrijver. Zijn Dance-cyclus bestaat uit 6 romans die niet op elkaar voortbouwen, maar elk een verhaal over opgroeien vertellen.
Ik kan het verhaal van De tolbrug niet meer reconstrueren. Ik kan me wel nog levendig herinneren hoe ik in dat boek verzonken was, hoe het me opzoog en in de ban hield. Op het eerste zicht had ik misschien niet heel veel raakvlakken met hoofdpersonage Jany, een 17-jarige jongen die bewust de eenzaamheid opzoekt door als tolheffer op een verlaten tolbrug te gaan werken. Duchtig op zoek naar zichzelf. Inmiddels ben ik dik twee leesdecennia verder. Vrijwillige isolatie, eenzaamheid en onbegrip zijn thema’s die me al vaak hebben geraakt in de literatuur. De 39-jarige Joke wilde dus plots heel erg graag een exemplaar van De tolbrug hebben, liefst de editie die ik destijds zelf in mijn tienerhanden hield. Na wat tweedehands speurwerk viel mijn exemplaar in de bus. En of het een blij weerzien was! Het boek verscheen in Nederlandse vertaling in 1993, maar voelt nog verrassend eigentijds aan. Ik zocht en vond een passage die ik destijds indrukwekkend mooi vond. Zo mooi dat ik ze overschreef en in mijn archief bewaarde:
Misschien is de fout dat we over dagen denken in termen van kloktijd, een vaste, mechanische eenheid, terwijl tijd dat misschien helemaal niet is. We pretenderen alleen graag dat het wel zo is, omdat we dan het gevoel hebben dat we de tijd kunnen beheersen. Terwijl er waarschijnlijk helemaal niets valt te beheersen. Wat we doen is verschillende soorten woorden door elkaar halen. Je kunt lengte meten. Je kunt de tijd niet echt goed meten. Hoe meet je het verleden of de toekomst? En het heden heeft helemaal geen lengte, dat is simpelweg Nu. Als we ‘nu’ proberen te meten, dan komen we tot de ontdekking dat het altijd voorbij is, deel geworden is van het verleden. Als we er geen meetwoorden voor zouden gebruiken, zouden we niet zo met onze handen in het haar zitten over wat Tijd is.
Eigenlijk is het heel dapper om jeugdauteur te zijn. In mijn gelezen tweedehands exemplaar van De tolbrug is hier en daar wat gekribbeld, zoals je kan verwachten als iets door tienerhanden is gegaan. Helaas bleek de leeservaring voor de tiener in kwestie niet bijster positief uit te draaien. Op het allerlaatste blad werd naast het paginanummer 256 onverbiddelijk geschreven: Waren er 256 te veel. Au. Ik denk (en mogelijk is dat ijdele hoop, maar je moet altijd geloven in de jeugd) dat deze tiener heel stiekem toch nog eens zal terugdenken aan die 256 pagina’s. Vooral omdat de laatste zin zo ongelooflijk mooi en veelzeggend is: “Ik denk het wel. Jij hebt ook een verhaal te vertellen. Net als iedereen.”
Er zijn heus dagen dat ik niet lees en – gelukkig – heb ik dan niet meteen het gevoel dat ik niet geleefd heb. Om een leven als actieve lezer te leiden probeer ik een evenwicht te vinden tussen lezen als activiteit inplannen en mijn boekkeuze af te stemmen op de mentale ruimte die op dat moment beschikbaar is. Ik zet liefst mijn tanden in een dik boek als ik weet dat ik tijd heb om te lezen. Als ik in een dipje zit, laat ik een inspannende leeservaring liever links liggen. Het mooie is dat als je quasi dagelijks leest je je door een nieuwe boekkeuze altijd laat leiden door het voorgaande dat je las. Juist door iets heel anders te willen of net meer van hetzelfde. Aangezien wij twee lezers onder één dak zijn, zijn we zowel elkaars literair klankbord als eerstelijns leesadvies. De afgelopen tijd las ik behoorlijk wat boeken die net dat tikkeltje anders zijn (toeval bestaat natuurlijk niet). Verhalen die in hun aanpak of concept een andere richting kiezen dan een klassieke roman en daarbovenop ook een aparte titel hebben. Jullie krijgen van mij 5 boekentips: stuk voor stuk leesbaar, niet te dik en een keertje anders dan anders.
Nadat ik in het najaar helemaal ondersteboven was van De walvissen van Glasgow kon ik niet wachten om een tweede boek van Rune Christiansen te lezen: De eenzaamheid in het leven van Lydia Erneman. Christiansen is een Noor en die weten wel raad met de grote thema’s des levens, net zoals met alles wat donker en duister is. Laat dit boek nu net bijzonder hoopvol en licht zijn. Lydia Erneman haalt voldoening uit haar werk als dierenarts, haar leven is geen opeenstapeling van pech en rampspoed. De eenzaamheid die zij ervaart is er één van de subtiele soort die niet per se een obstakel vormt om gelukkig te kunnen zijn. Christiansens stijl is sober, maar rijk. Hij zou geen echte Noor zijn, mocht er niet ook een rol voor de natuur weggelegd zijn.
Ik ga naar de schapen van Marieke De Maré (eentje van Club 85!) vind je vaker terug als boekentip in allerhande lijstjes. Het was Hans die zei dat ik dit moest lezen. Terecht. Ik ga naar de schapen blinkt uit in eenvoud. Zowel in de opzet als de taal vind je letterlijk en figuurlijk veel witregels. Elk woord is raak. Ongekreukt geluk. Het verhaal van Andrej, Rocco, Tove en Simone laat zich moeilijk samenvatten omdat het balanceert op de grens tussen zwijgen en spreken. Naar de schapen gaan, naar hen kijken en met hen praten biedt vaak soelaas. Een stukje troost in de schapenstal. En ja hoor, dit boek gaat wel degelijk ergens over. Bovendien is het ook nog eens heel grappig.
Zwijgen in de schapenstal is iets anders dan zwijgen op eender welke andere plek. Daar zijn ze allen op een uiteenlopend moment in het leven achter gekomen. – Marieke De Maré
Begin maart publiceerde De Standaard een overzicht van De 50 beste Nederlandstalige boeken van de 21e eeuw. Ik ga heel goed op dit soort lijstjes. Gewoon heerlijk ouderwets boeken quoteren en rangschikken. Het resultaat is een gezonde mix van voornamelijk fictie met non-fictie die met vlag en wimpel slaagt voor de diversiteitstest. Wat ik nog niet las, wil ik graag dit jaar gelezen hebben. Daarom kocht ik de nummer 41: Het tegenovergestelde van een mens van Lieke Marsman. Een boek waar het woord ideeënroman voor bedacht is. Een echt, maar wel fictief verhaal dat zoveel mooie en waardevolle inzichten bevat over de uitdagingen die de hedendaagse tijd typeren. Een mens die op zoek is naar zichzelf met de klimaatverandering op de achtergrond.
Iedereen loopt maar weg met de zee tegenwoordig. Nou, als ze hem maar niet naar de bergen brengen. Hier in de bergen kunnen wij zo’n zee helemaal niet gebruiken. – Lieke Marsman
Een goede boekenwinkel brengt je bij de boeken die je écht goed vindt en waarvan je niet wist dat ze bestonden. Zo stuitte ik bij Paard van Troje in Gent op De buitengewoon geslaagde opvoeding van Frida Wolf van de Nederlandse Maria Kager. Een debuutroman zo waar, die vorig jaar De Bronzen Uil in ontvangst mocht nemen. Prijswinnaars zijn niet altijd even leesbaar, deze topper is dat wel. Fris en speels zijn adjectieven die vaak terugkeren in de lovende recensies. Volledig terecht. Tragikomisch zeker ook. Het is een boek waar je hardop mee kan lachen. Frida Wolf groeit op naast de gevangenis als dochter van de gevangenisdirecteur. Mij heb je dan meteen mee. Je kan het kind uit de gevangenis halen, maar hoe haal je de gevangenis uit het kind?
Een beetje Bart Moeyaert was ons eerste gevoel bij Wachtruimte in de Atlantische Oceaan van Mona Høvring. Dit boek is een prachtig voorbeeld van het verhalend vermogen dat dichters kunnen hebben. Hoofdpersonage Olivia is eigenzinnig en introvert. Ze is een vrouw die op zoek is naar nabijheid zonder zichzelf te verliezen in de ander. Als ze Bé ontmoet verandert er heel veel. Er zijn wel wat parallellen tussen Mona Høvring en Rune Christiansen: het zijn generatiegenoten en Noren. Waar ze allebei meesterlijk in slagen is om het complexe en gelaagde op een eenvoudige manier weer te geven. Precies dat waar ook poëzie om draait. En een beetje Bart Moeyaert, dat kan de wereld redden zoals we allemaal weten.
Op vrijdag 28 maart 2025 ergens laat op de avond kwam Marilou ter wereld. Een prachtige naam voor de nu al fantastische dochter van Roos en Niko. Een nichtje erbij dus in de familie. Reden tot feest! Net zo bijzonder is het dat mijn zussen en broer nu allemaal een ouderrol op zich nemen. En zoals dat gaat met Roos: ook dit is een rol die ze in alle authenticiteit invult. Eerlijk en recht-door-zee, vanuit de buik en met een positieve blik. Nu vind ik Marilou natuurlijk al helemaal geweldig gewoon omwille van het feit dat ze Roos en Niko als ouders heeft. Maar – geloof het of niet – Marilou lijkt op mij! Verschillende bronnen hebben dat onafhankelijk van elkaar vastgesteld. Ernstige denkrimpel en altijd in voor een overpeinzing: check! Gevoel voor drama en mogelijk wat overprikkeling: jawel! Het kan dan ook geen toeval zijn dat ze op een vrijdag ergens laat op de avond geboren werd. Tijd om wat vragen op Roos af te vuren.
Hoe bevalt het moederschap je? Heel goed, al waren de eerste weken best overrompelend. Je weet uiteindelijk niet echt wat je te wachten staat tot het zover is. Ondanks dat Marilou 9 maanden in mijn buik zat, moet je elkaar echt leren kennen. Gelukkig was Niko er en konden we samen zoeken.
Wat is Marilou voor een mensje? Marilou kan een pittige dame zijn, ze maakte zelfs indruk op de vroedvrouwen in het ziekenhuis. Haar favoriete activiteit is luisteren naar wat je te vertellen hebt, nog liever heeft ze liedjes. Zodus hebben Niko en ik al verschillende songs bedacht voor haar. Dan kan ze hard lachen en soms ‘praat’ ze al een beetje terug.
Mis je het lopen een beetje of heel erg? Heel erg, zonder twijfel. Ik heb nog kunnen lopen tot week 34 in de zwangerschap en toen kreeg ik te veel last van mijn rug. Dat is op zich nog niet zolang geleden, maar toch lijkt het al een eeuw geleden dat ik liep. Er wordt zoveel gezegd over wat het moederschap met je doet en dat het je zo kan veranderen, dat ik soms vreesde dat lopen me misschien niks meer zou zeggen, dat ik er geen nood meer aan zou hebben, maar het tegendeel is waar. Ik snak ernaar om terug te kunnen lopen, die hartslag eens goed de hoogte in te jagen. Dat gevoel kan je niet evenaren met een wandeling, fietstocht of zwemmen. Om optimaal te herstellen mag ik van de kine nog even niet lopen. Ik mag wel al terug skeeleren. Terug kunnen sporten doet heel veel deugd.
Heb je al sportieve plannen voor het najaar? Nog niet. Het is ook moeilijk plannen omdat ik niet goed kan inschatten hoe snel ik het allemaal kan opbouwen. Ik heb van mezelf geleerd dat ik vooral loop omdat ik het zo leuk vind en niet altijd met een hoger doel. Tegenwoordig hoor ik iedereen maar doelen stellen en trainingsschema’s afhaspelen, maar het plezier van het lopen op zich is toch het belangrijkste.
Waar kijk je de komende tijd naar uit? Er staan nog heel veel leuke dingen gepland, minder sportief maar wel even plezierig: een trouw van goede vrienden, Rock Werchter 2025 en vooral veel avonturen met Marilou.
Uit goede bron hebben we vernomen dat je een boek herlezen hebt. Verklaar u nader! Met een kleine baby breng je meer tijd door in de zetel. Naast dat ik zowat alle huis- en verbouwprogramma’s kijk, ben ik ook terug een beetje beginnen lezen. De verwarde cavia, is een perfect boek om te lezen met een vermoeid hoofd: kleine hoofdstukjes, luchtig en vooral heel erg grappig. Ik ben nu aan het tweede boek bezig, De verwarde cavia terug op kantoor. Ook heel goed!
Bedankt, Roos, voor deze update en tot heel snel weer!
Joke loopt 