De race – Leuven Marathon april 2026

De cijfers: we gingen met 3 over de finish bij mijn 21e marathon in een tijd van 3:32:06
De voorbereiding: trefwoorden als zigzaggend, met ups & downs en pieken & dalen zijn hier op hun plaats, maar toch ook wel een flinke dosis voorpret en love voor de marathon
De race: het ultieme bewijs dat ik een doener en een voeler ben, niet alleen als het goed en leuk is, zeker ook als het zwaar en ambetant is, nooit eerder ging ik zo kapot en was het vat helemaal leeg
De herinnering: de laatste rechte lijn en hoe ik niet anders kon dan lachen en roepen of een combinatie van beide die in een niet-sportieve context als deviant gedrag bestempeld zou worden, Leuven u was geweldig!

Wat vooraf ging
Na een wedstrijdloos najaar had ik veel zin om weer aan een echte marathonvoorbereiding te beginnen: intervals en tempolopen op de piste, geïmproviseerde tussendoortjes en een zondag-duurloopdag. Die voorbereiding verliep soms op een roze wolk, maar net zo goed eens onder een donker wolkendek. Bij die wisselvalligheid probeer ik me neer te leggen, de ene keer lukt dat al beter dan de andere. De CPC halve marathon in Den Haag gaf me goede hoop dat ik klaar was voor de marathon. Ik kon aan een consistent tempo blijven lopen zonder weg te zakken. Mijn doel was daarom duidelijk: beter doen dan mijn 3u15 van vorig jaar. Joni had niet veel overtuigingskracht nodig om mij te vergezellen en het tempo te bewaken. Veel familieleden en vriendjes zouden deel uitmaken van het evenement, dus ik had ouderwets veel zin om die marathon te lopen.

Vlak voor de start
Op tijd komen, het is een kunst die wij in de familie goed beheersen. Net zoals helder communiceren over hoe en waar je afspreekt. Roos en Joni komen met de fiets uit Wijgmaal (we zullen daar later ook heen lopen) en terwijl Hans nog op de dixi zit, treffen we elkaar net vóór tijd en net vóór de afgesproken plek. Daar herken je de echte op-tijd-komers aan. Het is gezellig druk op de eventsite. Er wordt gekletst en gelachen, er is wat paniek over gerommel in de darmen (niet bij mij – dat komt later pas) en om dat af te stoppen eten we banaantjes. De wandeling naar de startzone is meteen al een stevige warming-up. Met z’n vieren vertrekken we in startvak 2. De zon schijnt, mensen! Het wordt een hele mooie dag vandaag! We schieten wat kiekjes met dichtgeknepen ogen tegen de zon in en zeggen hallo tegen mensen die we kennen. Er volgt een klapmoment, een aftelmoment en dan worden we als een bende wilden losgelaten in Leuven.

De stadslus
De marathonlopers vertrekken samen met de lopers van de 10 km. Joni heeft Garmin een paceplan laten uitdokteren dat rekeninghoudt met het hoogteprofiel. De ene kilometer moet je dan wat sneller of trager lopen om als gemiddelde aan die 4’30” te komen. Ik heb Joni bovendien opgedragen om streng voor mij te zijn. Hij moet me niet meteen vermanend aanspreken, want ik volg braafjes in zijn zog. Hans is erbij volgens het plan: een sportieve ménage à trois (ik kom hier later op terug). De eerste kilometer vind ik altijd een goede graadmeter. Ik loop aan het vooropgestelde tempo en dat voelt ontspannen aan. Er is een eerste genietmoment als we via de Naamsestraat naar beneden knallen voor de bocht rond de Sint-Pieterskerk. Wat hou ik toch van deze stad!

Met nog maar dik 2 km gelopen moet ik spaarzaam zijn met de superlatieven. Ik ga het zicht van de Mechelsestraat op het Mariabeeld van de Abdij Keizersberg daarom niet iconisch noemen, wel indrukwekkend. Het is met dichtgeknepen billen dat ik ernaar toe loop, want dé klim van deze marathon, dat is die van de Boelenberg, aka Keizersberg. Een kleine 300 meter lang met een maximaal stijgingspercentage van 10%. Vorig jaar moedigden we hier aan, nu hebben we moed nodig. Het ding is: als je zo gefocust bent op een zwaar moment, dan blijkt dat uiteindelijk reuze mee te vallen. Al helemaal als er een Joni voor je loopt die als een metronoom weet hoe snel je die berg op moet. Voor ik het goed en wel besef zijn we erover. Tot mijn verrassing zie ik bovenaan collega Petra staan die net zo verrast is dat ze mij voorbij ziet rennen. De Boelenberg is Hans wat minder lekker bevallen. Hij moet een inhaalmanoeuvre inzetten om ons bij te benen. Als we bergaf rollen richting Vaart besluit Hans zijn eigen tempo te volgen. Een heel wijs besluit, zal later blijken. De wedstrijd ligt hier nog bijlange niet in een definitieve plooi.

Ik ben een optimist en met momenten ook een naïeveling, dat is nu niet anders. Zo had ik gespreksonderwerpen om met Joni door te praten. Het is de eerste keer dat ik met Joni een wedstrijd loop en die eerste helft: ach, dat zou toch op cruise control moeten zijn? In de bocht van de Vaartkom en ook in de schaduw van de Stella-gebouwen geeft Joni daarom een update over zijn werk in Ierland dat zich in de afrondingsfase bevindt. Ik onthoud dat de Ieren gist moeten opsturen zodat getest kan worden of de waterzuivering en -voorziening ook bij een maximale capaciteit van de brouwerij voldoet. Joni vertelt ook over zijn loopplannen voor de zomer: een trail van 35 opeenvolgende dagen doorheen het prachtige Ierland. Wat een geweldig avontuur zal dat zijn! Jullie horen het: met Joni heb ik echt een uniek (immer bescheiden) looptalent als haas te pakken.

De stadslus is een vroege verkenning van de grote finale. Nu tikt alles nog lekker weg en zit de vaart er goed in. Een eerste supportershoogtepunt beleven we aan het station waar ik een half gelukte high-five aan Sam kan geven. We spotten er ook Marike met haar aanhang. Bij Leah en Emil zie je altijd gemengde gevoelens op het gezicht: leuk om Metie in actie te zien, maar dat wachten duurt toch lang. Rembert is altijd in voor een verrassing en schreeuwt me met zijn stem als een beiaard richting Ladeuzeplein. Daar lees ik op een groot bord: Race day is just the victory lap of your training. Ik ben er nog steeds niet uit in welke mate ik het daar mee eens ben. Het mopje over de maskers die zouden afvallen bij de splitsing tussen 10k en marathon heb ik al gemaakt. Omdat ik het zelf zo grappig vind, herhaal ik het nog eens. Er liggen geen maskers in de laatste lijn richting finish en als er al één zou af vallen, dan zal het dat van mezelf zijn een handvol kilometers later.

De groene lus
We lopen voorbij de finishzone. Ik zweet als een Odeyn, knalrode kop incluis. Het is nog net niet té warm met dat zonnetje. Mijn stavaza na 10 km is dat ik niet echt weet wat ik erover moet denken. Het tempo is volgens plan, het gevoel niet helemaal zoals gehoopt. Ik denk dat ik hier de eerste twijfels begin te ontwaren die ik vakkundig naar de achtergrond weet te duwen. Een gesprek voeren zit er niet echt in, ook niet hoopgevend. Ik hobbel achter die frisse Joni aan. We duiken naar beneden richting Naamsepoort. Ik kijk nu al op tegen het moment dat ik hier terug naar boven moeten lopen. Het lijkt nog verre toekomstmuziek. Ook de Kardinaal Mercierlaan is zo’n dubbelaar in het parcours. Oranje kegeltjes vormen de scheiding tussen de heen-en-weer. Vanaf hier begint het te voelen alsof alles bergop gaat. Het verraderlijke van een kuitenbijter als de Keizersberg is dat je dreigt te vergeten dat Leuven één en al op en neer is. Net zoals Heverlee, waar we nu lopen.

Dit is de fase van de wip. Ik bevind me tussen nostalgische gevoelens voor Heverlee en een gevoel van knagend onbehagen. Ik heb 5 jaar in Heverlee gewoond en alles hier is dus een trip down memory lane. In deze straten werd ik de loper die ik nu ben. Stilaan sijpelt het ook door dat ik grip begin te verliezen op de wedstrijd. Dit voelt te veel als een inspanning in plaats van een ontspannen begin. Die eerste helft krijg ik echt niet gemiddeld aan 4’30” gelopen. Ik hou nog even mijn masker op en doe alsof ik nog niet heel hard aan het werken ben, maar het werkt niet bepaald mee dat ik Heverlee als m’n broekzak ken. We lopen niet in een rechte lijn op het bos af (alsof dat het doel is van een marathon) en dat stoort me. Het is nogmaals een bevestiging dat ik me niet fris genoeg voel.

Vlak voor we het bos in lopen, slik ik mijn tweede gel weg. Net zoals de eerste valt die écht niet lekker in mijn buik. Weer een teken aan de wand dat het niet is wat het zou moeten zijn (of wat ik gehoopt had dat het was). En dan dat bos. Hans heeft me het parcours helemaal uitgelegd. Ik heb het met eigen ogen gezien op een plan. In theorie weet ik dus dondersgoed wat me te wachten staat. Ik beschik echter over de gave dat ik zelfs plaatsen die ik heel goed ken vanuit een beschermingsmechanisme anders ga invullen. In mijn hoofd zouden wij dus echt! niet! over een bospad lopen, hooguit wat gravel. Na 14 km schrik ik me dan ook de pet van het lijf als we via de Middelweg Heverleebos inlopen via een onvervalst hobbelig bospad. En dat is ook weer heel dubbel. Ik hou enorm van Heverleebos! Ik heb hier zo vaak gelopen, sterker nog: ik leerde hier lopen. Ik heb in mijn lopersleven zo veel emoties beleefd in dit onnozel stukske bos, dat wil je echt niet weten! Het raakt me dat ik hier nu plots als een 40-jarige madame in dat bos een marathon aan het lopen ben.

We lopen door het tunneltje waarvan ik echt niet (nooit!) had gedacht dat ik er ooit een wedstrijd zou lopen en krijgen een welkome aanmoediging van Stijn en Yorien. Op een strook asfalt kan ik eventjes op adem komen. Voor Joni het uitgelezen moment om de socials te onderhouden. Hij post filmpjes waarin ik op de achtergrond lichtjes geforceerd mijn vrolijke masker probeer op te houden. Over de parking gaan we terug het bos in. Hier begint de groene lus pas echt. Werkelijk elk stuk lijkt omhoog te gaan. Ik loop op mijn geliefde snelle Cielo’s, een schoen waar je niet veel aan hebt op een onverharde weg. Alsof de grond me naar beneden trekt. Ik zoek naar een ritme, naar een goeie cadans, naar een tempo dat aangenaam aanvoelt. Het hoogteprofiel liegt er niet om. De marathon telt 244 hoogtemeters en die worden hoofdzakelijk tussen km 14 en 21 afgelegd. In totaal lopen we een kilometer of 5 over onverharde paden. Waar is die Waversebaan?! Ik passeer het halfway point in 1u36, dat valt beter mee dan gedacht, maar met die marge weet ik dat ik nooit onder de 3u15 zal eindigen.

Joni belichaamt het optimisme. Ik ga hier de fase van “de hoop op het mirakel” in, de fase van de wanhoop zeg maar. Ergens in mijn lichaam heb ik nog een paar über-optimistische spiervezels die denken dat ik een tweede adem zal vinden ergens in die stad (die niet vlak is) of ergens langs de Vaart (die oneindig lang is). Ik weet dat ik top 10 loop omdat me dat vaak wordt toegeroepen. Terwijl ik stilletjes zou willen verdwijnen naar de backstage voel ik de morele verplichting om te blijven bikkelen. Voor wie of wat eigenlijk? Ik voel een ietsiepietsie opluchting als de pacers van 5 uur ons kruisen: ik heb dat bos al achter de kiezen. Het heeft mij de vernieling doen in lopen. Slechts met een half oog kijk ik naar mijn kilometertijden. Ze voelen traag aan, wat niet helemaal strookt met de realiteit. Is er een schakelknop in mijn hoofd? Kan ik niet strijden voor iets anders dan het vooropgestelde plan? Alles doet pijn, mijn benen zijn nu al verzuurd. Als klap op de vuurpijl bevalt ook mijn derde gel me slecht. Mijn buik trekt samen, klaar om een paar stevige krampen te produceren. De goed-nieuws-show is hier definitief verleden tijd.

Joni blijft in verbinding staan met de wereld. Zo weet hij mij te zeggen dat Hans niet heel ver achter ons zit. Goed zo, denk ik, die zal wel genoten hebben van het bos. De genadeslag krijg ik uitgedeeld op de “klim” van de Naamsepoort met 25 km in de benen. Wauw zeg, top 10! Zo sterk, Joke! Ik sterf een stille dood, samen met mijn allerlaatste optimistische spiervezels. Ik ben kapot, het is gedaan. Op verzuring na zit er niks meer in mijn benen. De marathon is afgelopen voor hij goed en wel begonnen is. Het is ook lang geleden dat ik nog zo’n last had van buikkrampen. En dat is niet bepaald helpend als je al niet vooruit te branden bent. Op de één of andere manier blijf ik toch gaan. Vooruit dus. De tweede afdaling van de Naamsestraat is er één van het waggelende soort. Je weet dat het echt niet loopt als je bergaf op de rem gaat staan. Van de euforie die ik hier 2 uur geleden beleefde, is geen sprankeltje over.

Het kan geen toeval zijn dat we aan de Sint-Pieterskerk gezelschap krijgen van iemand die uit de doden herrezen is: Hans! Hij ziet er nog fris uit, hij loopt nog soepel en hij kan het verdorie nog goed uitleggen. Zoals verwacht heeft Heverleebos hem goed gedaan, hij kwam er lekker op toerental. Zo is The Chain op km 27 voor even weer compleet. Al is het duidelijk wie de zwakste schakel is. Bij mij is het op, zowel het lichaam als de geest. Hans kan daarentegen zijn PR aanvallen als hij zijn tempo aanhoudt. Het kost me ongeveer een kilometer om hem te overhalen door te lopen. Gaan met die banaan! Het is een mooi plaatje: we hebben mijn ouders en Niko in het vizier aan de Vaartkom, luid roepend en zwaaiend naar ons, Hans sjeest hen voorbij, wij joggen hen voorbij en krijgen te horen: Waar is Hans?! Joni kon ik niet overtuigen om voor een snellere tijd te gaan. Daarom breekt hier ook wel de (tijdelijke) fase van het schuldgevoel aan. Dan heb je eens een tophaas en dan kan je die geen succes geven. Zo zit Joni niet in elkaar, die is van het “samen uit, samen thuis” principe.

De vlakke lus
We zijn aan de Vaart met 29 km op de teller. De Vaart! Wat een icoon aan de Leuvense skyline! Ik liep hier oh zo veel kilometertjes gelopen, als beginner zonder meetapparatuur en als ervaren marathonrot intervaltrainingen. Die gedachte neemt de pijn niet weg. Vanaf hier zal ik geen kilometer meer onder de 5’00” lopen. Ik moet werken om überhaupt een voorwaartse beweging te maken. Met de buik gaat het van kwaad naar erger. Ik kon helaas nog geen dixi ontdekken langs het parcours. Een sanitaire stop kan me mogelijk een bescheiden redding brengen. Ik ken de weg naar Wijgmaal té goed. Het voelt alsof we helemaal naar Mechelen moeten lopen. Wat me blijft raken, is het enthousiasme van de supporters. Die mensen acteren niet dat ze vinden dat je goed bezig bent, ze vinden dat echt, dat voel ik. Het helpt om mijn prestatie in perspectief te plaatsen. Ik ben hier verdorie een marathon aan het lopen, niet meer in de top 10, wel nog bij de snelste 10% van het deelnemersveld.

Na 30,5 km is daar de bevoorradingspost van de verlossing. Ik kan niet anders dan hier wandelen om te drinken. Every drop counts! Wandelen deed ik dus nooit eerder tijdens een marathon en het is meteen een bijzondere ervaring. Posten worden vaak bezet de jeugdbeweging, de kans is groot dat daar een oud-leerling bij is. Zo krijgt Mevrouw Odeyn in heel wat bevoorradingen een aanmoediging. Het grote voordeel van wandelend door een waterpost te gaan is dat er zich een soort erehaag voor je vormt. Er zijn weinig andere lopers en je hebt de tijd om complimenten over je prestatie in ontvangst te nemen. En jawel hoor, wat wacht daar op mij? Een toiletkot uit plastic! Ik dacht altijd dat de walm je al van ver tegemoet komt als je het wc-hok voor lopers met darmklachten nadert. Niets is minder waar. Deze dixi is quasi ongebruikt. Dubbel geluk aan mijn zijde! Ik laat me een soort van vallen op de pot en dan kan eruit wat me dwarszat. Ik weet niet of Joni het kan beamen, maar ik kom als een ander mens uit dat kotje. Wat een opluchting! Ik zie de laatste lus plots zoveel positiever tegemoet.

Zelfs tijdens een ultratrail kost het me niet zoveel moeite om me op gang te trekken met dat stramme lijf. Het kan me dan ook niet echt deren dat we op dit lange stuk voelbaar wind tegen hebben. Joni informeert intussen de supporters dat het fameuze paceplan een social run geworden is. Over sociaal gesproken, stiekem kijk ik uit naar het moment dat Roos ons zal bijbenen. Heel ver ligt ze niet meer achter, maar zelfs een minuut of 5 heb je niet op 123 dichtgelopen. Waar de man met de hamer zou klaarstaan, is dit een kantelpunt in positieve zin. Ik voel me bevrijd door de druk die van mijn buik is. Mijn benen zijn nog altijd twee zure pikkels. Het enige herkenbare van deze marathon is dat ik kilometers 25 tot 30 als zwaarder ervaar dan wat daarna komt. Ik kijk amper nog op mijn horloge en berust erin dat dit avontuur een plot twist van jewelste kreeg. Er komen nog wat sorry’s naar Joni. Ik zeg een paar keer verontschuldigend: dit heb ik nog nooit meegemaakt! Maar Joni is een positivo en die zegt dat het daarom ook bijzonder is om hierbij te zijn.

Ik ben opgegroeid in Wijgmaal. Joni is nog steeds een trotse inwoner van dit stukje Groot-Leuven. We passeren op een boogscheut van mijn ouderlijk huis en ook langs de Remy Boys, de voetbalploeg waar Joni kampioenen-kapitein werd. Met 33 km stevenen we af op De Brug, een beetje Herent en dan Wijgmaal in. Ik kan beter zeggen: Joni-town! Heel Wijgmaal kent Joni (en vice versa). Blijdschap alom! In de bevoorrading is het weer wandelen geblazen. En als we onze (heel lange) rechte lijn richting Leuven inzetten, is het eindelijk tijd om één van dé gespreksonderwerpen aan te snijden. Wat duiding is hier op z’n plaats: ’s ochtends op de radio hoorden we het nummer Love’s a Stranger van Warhaus, dat liefde in een open relatie bezingt. Zeg Joni, ken jij mensen met een polyamoureuze of open relatie? Ik denk dat Joni zich hier niet meteen aan had verwacht deze marathon, maar het onderwerp houdt ons wel aan de waggel. Op de achtergrond horen we het luide gejoel van mijn ouders die langs de andere kant van de Vaart fietsen. Er is nooit een gebrek aan enthousiasme in onze familie. Ook de toeschouwers blijven te lief voor mij.

De finale
Geen sportieve relatie is ons te gek. We steken de Vaart weer over en als de teller op 37 km springt, is er weer sprake van een ménage à trois. Roos heeft ons bijgebeend! Joepie! We vertellen natuurlijk wat over en weer, ik over het diepe dal waarin ik me bevind, Roos over de klop of het klopje dat ze gekregen heeft. Tijd is hier een vreemd ding. Enerzijds lijkt het alsof we elkaar een volledige dag geleden gezien hebben, anderzijds zijn die 3 uren in een vingerknip voorbijgevlogen. Onze ouders fietsen langs ons, we lopen naast elkaar en zwaaien blij naar Marc van DCLA, de club waar we ons leven als loper begonnen zijn. Zo ontvalt ons de uitspraak dat we deze marathon eindigen zoals we ooit begonnen zijn: samen, gezusterlijk naast elkaar. De aanmoedigingen blijven trouwens toestromen. Ongekend! Ongezien! Ongelooflijk! Dit is écht de finale van de marathon. Het aftellen kan beginnen.

Ik denk dat het energieniveau van Joni’s tank amper gezakt is, ook Roos heeft duidelijk nog meer jus in de benen dan ik. Ik. Kan. Niet. Meer. Weer is het zo klaar als een klontje dat ik niet achtergelaten word. Met 38 km zijn we aan de Vaartkom klaar om het centrum van Leuven in te lopen. Een wandelpauze dringt zich hier weer op voor mij. Ikkannietmeer. Ik heb die ene vlakke meter in Leuven niet gevonden. Ook het bergopje naar de Bondgenotenlaan kan ik niet aan zonder te wandelen. Nog een observatie: als je wandelt, roepen mensen je dingen toe als dat je moet doorbijten of op je tanden moet bijten. Doorzetten dus. Ongetwijfeld aanmoedigend bedoeld. De waarheid is dat tot op dit punt van de marathon geraken aan eender welk tempo, lopend of wandelend, altijd een grote mate van doorbijting vereist. Wandelen is hier net zo goed je tanden keihard stuk bijten om die stijve benen een beetje in beweging te krijgen.

De passage aan het station is er weer eentje om blij van te worden dankzij de aanwezige supporters. De klok zegt 40 kilometer. We moeten het moment echt wel pakken. Dit Is De Marathon! Hier doe je het voor, hoe vreemd dat ook klinkt, hier moet je van genieten. De strijd is bijna gestreden. Op het Ladeuzeplein maken we voor de laatste keer een gek bochtje om dan via de Blijde Inkomststraat onze uittrede te doen. Mijn masker van in het begin ligt nog in de bocht. De laatste rechte lijn is laaaaang en loopt – oh verrassing – nog een beetje omhoog. We kijken elkaar een paar keer aan, roepen iets, proberen iets te zeggen. Er gaat heel veel door mij heen. De opluchting dat dit erop zit, is heel groot. De finishboog lonkt. Ik zie ontvangstcomité Hans al klaar staan. We stuiven met z’n drieën over de mat. Einde. 3 uur 32 minuten is het verdicht, veel trager dan verwacht en moeizamer dan gehoopt. Het is wat het is. De blijdschap primeert. Marathon 21 is binnen en we hebben met z’n vieren heel wat om over na te praten. Zeker ook dat Hans erin slaagde om zijn PR te evenaren met 3u21.

De conclusie
Complimenten voor de organisatie, die was ronduit uitmuntend. Ook de schaal van het evenement beviel mij. Genoeg lopers om omringd te zijn, niet te veel om omver gelopen te worden door de massa. Het is een marathon die ik zou aanraden voor iedereen die een waardig alternatief zoekt voor de grotere en bekende stadsmarathons. Je hebt enerzijds de verbinding met de stad en heel veel enthousiaste supporters, anderzijds een groene lus die snelheid kost, maar wel unieker is dan de klassieke bedrijvenzone waar je doorgaans doorgestuurd wordt. Je loopt heel wat stukken in en rond de stad dubbel. Nadeel is dat zware of saaie straten nog eens terugkomen, het voordeel dat je geweldige passages kan herbeleven. Ook voor supporters is dit daarom een marathon die veel te bieden heeft. Als geboren en getogen Leuvenaar is het uiteraard onmogelijk om deze marathon objectief te beoordelen (alsof ik dat ooit pretendeer). Niet iedereen zal immers zo lyrisch zijn over de Vaart.

De Leuven Marathon was me er eentje. Intens van begin tot einde. Sport is emotie, dat bewees deze marathon eens te meer. Het is achteraf makkelijk om kritisch te zijn over je gekoesterde ambitie. Ik wist dat ik een gokje waagde door aan een stevig tempo te vertrekken. Dat ik echter zo’n optater zou krijgen, had ik niet zien aankomen. Ik kon in mijn taperperiode genieten van 2 ontspannende vakantieweken. Aan mijn laatste trainingsloopjes hield ik een goed gevoel over. Redenen genoeg om erin te geloven. Ik denk dat ik ten onder ben gegaan aan heel veel kleine dingetjes die samen een waterval aan problemen hebben veroorzaakt, een situatie die onomkeerbaar was. Het is een uitdaging om deze marathon helemaal los te laten. Ik werd heen en weer geslingerd tussen gevoelens van falen & afgaan aan de ene kant en intense vreugde aan de andere kant. De berusting ligt erin om dit avontuur te koesteren in heel die kermis aan emoties.

Leuven Marathon 2026, photo by Tomas Sisk / Golazo

Wat me ook enorm geholpen heeft, is de steun van mijn lieve collega’s van Team Koraal. Zij wisten dat ik sportief ben en veel loop, maar niet dat marathons daar ook onder vallen. Diep onder de indruk waren ze van het feit dat ik überhaupt een marathon gelopen had (en het bleek dan niet eens de eerste te zijn). Het is met het schaamrood op de wangen dat je dan toegeeft dat je op een betere tijd had gehoopt. Ook dat blijft heel dubbel. Elke loper heeft het recht om eigen standaarden te hanteren van wat je een goed of tegenvallend resultaat vindt. Je moet die echter ook kunnen projecteren op het totaal van (marathon)lopers. Ik ben me er dus van bewust dat het nog steeds heel straf is om met een (voor mij) ongeziene instorting 3u32 te lopen. Bovendien ben ik alsnog 31e vrouw. Ik ben de afgelopen week meermaals uit onverwachte hoek aangesproken op mijn prestatie. Daardoor ging ik nog maar eens beseffen wat je als loper teweeg kan brengen. Heel wat, zo blijkt.

Nog enkele weetjes

  • Er startten ongeveer 3000 lopers op de marathon, 9000 op de halve afstand en 5500 op de 10 km. Leuvenaars Hanna Vandenbussche en Pieter De Wortelaer waren nummer 1 op de langste afstand.
  • Complimenten voor de fotografen van Sportograf. Ik koop hun foto’s zelden, maar het waren er zoveel dat ze een getrouwe beeldreportage vormen van mijn race mét het afzien in al z’n facetten. Er was duidelijk oog om de omgeving in beeld te brengen. Een foto met decor: daar hou ik van.
  • Al die foto’s verzamelen, selecteren en verwerken in deze tekst was een werk van lange adem. Ik schrijf liever. Ik zeg het eerlijk: de chronologie van de afbeeldingen klopt niet helemaal. Op een bepaald moment moet je loslaten.
  • Dankzij mijn wandelpauzes aan de bevoorrading kon ik nooit eerder zoveel water drinken tijdens een marathon. Het was welgekomen. Ik werkte uiteindelijk 4 sportgels weg. Dik tegen mijn zin.
  • Joni, Hans en ik kregen met de medaille rond onze nek een microfoon onder onze neus geduwd om – bij wijze van promotie – in het Engels te vertellen wat de Leuven Marathon zo bijzonder maakt. Ook in het Engels beschik ik over superlatieven.
  • Nadien spraken studenten van de UGent ons aan of we enkele vragen wilden beantwoorden over onze deelname. Ze waren vooral geïnteresseerd of we het inschrijvingsgeld te hoog vonden. Nee, was ons antwoord.
  • Hans zei dat hij Simon 2x zag in en na het bos. Die kon hem vertellen wat de afstand tussen ons was. Dat is gek, zei ik, ik zag Stijn 2x en heb Simon dus gemist. De broers Van Roy lijken op elkaar. Na een paar uur beseften we dat Hans Stijn voor Simon had gezien. Simon was namelijk in Spanje.
  • Zeg je Boelenberg of Keizersberg? Ik heb hem altijd gekend als Boelenberg, maar besefte op latere leeftijd dat enkel Leuvenaars de Keizersberg zo noemen.
  • Het Mariabeeld op de Abdij Keizersberg doet me altijd denken aan een weetje dat mama op school leerde. Op het hoofd van Maria zou een tafel voor 6 personen kunnen staan. Zo groot is dat hoofd dus, al denk ik niet dat het ooit in de praktijk getest is.
  • Ik koos voor een wit shirt omdat me dat herkenbaar leek voor de supporters. Nu ik de foto’s nadien zie, vind ik wel dat mijn kop er daardoor nog roder uitziet. Maar ja, een marathon is geen modeshow.
  • Na de bloedende tepels van Hans vorig jaar en mijn schuurwonden op de buik, kwamen we er dit jaar zonder bloedvergieten van af. Met dank ook aan de wonderstick van Roos die ik voor de start mocht gebruiken.
  • Leah en Emil maken traditiegetrouw een supportersvlag onder toeziend oog van Marike. Voor Emil was het heel duidelijk welke boodschap hij aan zijn Meetje (= Roos) wilde meegeven. Hij is trouwens pas jarig in februari.
  • In de namiddag gingen we supporteren in de Parkstraat en aan het station voor de halve marathonlopers. Marike evenaarde haar topprestatie van vorig jaar met 1u39, Sintija liep een PR met 1u48, Sam ging als een raket in een tijd die de waanzin voorbij is en papa liet een mooie 2u12 optekenen.
  • Ik liep deze marathon op 19 april met nummer 1943. Daags nadien zag ik in Zoutleeuw als bij toeval (dat dus niet bestaat) een informatief bord over wat er gebeurde met het XXste konvooi op 19 april 1943. Een verhaal van hoop en moed ingebed in een gitzwarte tijd.
  • Er is nog iets historisch met de datum. Op 19 april 1967 liep Katrin Switzer als eerste vrouw officieel de marathon. Bobbi Gibb had dat een jaar eerder undercover gedaan. Hoe absurd is het dat vrouwen 60 jaar geleden niet aan de marathon mochten deelnemen?

Het moment – Het marathonbeest van Leuven (maar de zon scheen)

The Chain: ik was vastberaden om met Joni en Hans over die finishlijn te lopen en liefst van al een beetje snel ook. De Leuven Marathon bewees dat een marathon zich niet laat vastleggen in plannen en scenario’s. Dat ambitie mooi is, maar de realiteit soms harder. Na 3 uur en 32 minuten liep ik uiteindelijk met Joni en Roos hand in hand onder de finishboog. Uitzinnig van blijdschap dat de verlossing nabij was. Ik ben nooit eerder zo diep moeten gaan om de eindmeet te halen. Ik heb na 30 km op een dixi gezeten. Ik heb gewandeld in bevoorradingsposten en op het einde ook als het bergop ging. Ik was op. Totaal kapot. Nooit eerder was ik zo stijf. Mijn 21e marathon was zonder meer de zwaarste die ik gelopen heb. Leuven bleek een monster van een marathon te zijn.

Bellezza e bruttezza is de naam van een lopende expo in Bozar die wij vorige week bezochten. De renaissancekunstenaar had zowel een obsessie met schoonheid als met lelijkheid. Schilders portretteerden geïdealiseerde vrouwen en maakten beeltenissen van al wat of wie lelijk was. De Leuven Marathon toonde ook die twee gezichten. Na 19 april 2026 weet ik hoe beestachtig verschrikkelijk 42,195 km lopen kan zijn, maar ook hoe lief en schitterend Leuven is. Ik hinkel nu tussen die twee gedachten. Ik moet bekomen van wat mij overkomen is – ik zei meermaals: ik heb dit nog nooit meegemaakt! – en ik ben ook heel blij met wat Leuven mij gebracht heeft.

Ik dacht eerst: over deze marathon zal ik héél snel uitgepraat en -geschreven zijn. Ik kwam, zag en liep me kapot in Heverleebos. Of was het al in Leuven zelf? Of werd ik gewoon koud gepakt door de marathon zoals iedereen dat wel eens meemaakt? Juist die ongeziene instorting verdient ook een verhaal. Er valt net heel veel te vertellen over hoe het gaat als het helemaal niet goed gaat. Mijn blog is het leven zoals het is. Verwacht je aan een uitgebreid verslag. Zoals steeds in geuren en kleuren.

En Hans? Die kende een moeizame start en kwam helemaal onder stoom in Heverleebos. Je bent een trailloper of niet. Hij maakte de comeback van het jaar: na 25 km kreeg ik mijn voeten amper nog voor elkaar en pikte hij zijn wagentje vrolijk weer aan. Ik kon hem gelukkig overtuigen om door te lopen op jacht naar dat PR. Hij finishte in een heel straffe 3 uur en 21 minuten.

Dank je wel, Leuven! Je was zo ontzettend lief voor mij! Dank je wel aan alle bekende gezichten die mij langs de kant aanvuurden. Evenzeer bedankt voor alle onbekenden die mij vooruit schreeuwden dat ik zo goed bezig was (terwijl mijn gevoel iets heel anders zei). Bedankt aan mijn vriendjes en familie ter plaatse voor de onvoorwaardelijke steun, in goede en in zware tijden. Mijn eeuwige dank aan Roos (we zijn geëindigd zoals we begonnen zijn), Joni (sorry voor alle sorry’s) en Hans (de knapste en liefste loopraket).

Marathonpraat – Morgen M-Day!

Of beter gezegd: LM-Day, want wij lopen de Leuven Marathon. Joehoe! Geen EK van Brussel naar Leuven zoals vorig jaar, wel één groot loopfeest in en rond het Troy van Vlaams-Brabant. Het parcours heeft wat nieuws in petto, maar belooft ook een herbeleving van hoogtepunten van vorig jaar. En die hoogte is ook letterlijk te nemen. Thinking of a place: vorige week volgden we de marathons van Rotterdam en Parijs op de voet. Over sfeer gesproken! Ik neem jullie graag voorbeschouwend aan de hand voor een wandeling doorheen verwachtingen, ambities en praktische zaken. Omdat we deze week ondergedompeld waren in de Classics 1000 van Radio 1 (en omdat ik wil bewijzen dat ik creatiever ben dan ChatGPT), vind je hier ook de songs die de top 20 vormen. Over een paar uur weten we wie op nummer 1 eindigt. Vingers kruisen voor Kate Bush. Veel lees- en luisterplezier!

De drie lussen (en de drie zussen)
De marathonlopers vertrekken samen met de deelnemers van de 10k. Het eerste kwart speelt zich namelijk af binnen de stadsring, een heruitgave van de laatste 10 km van vorig jaar. Dat betekent ook dat we na 3 km één van de meest Wuthering Heights voorgeschoteld krijgen: de beklimming van de Boelenberg, officieel de Keizersberg. Na een kronkel langs de Vaart en passage langs de finishzone lopen we naar A Forest genaamd Heverleebos. Jawel, check voor de groene lus! Na weer een doorkomst in de stad is het tijd voor lus 3: redelijk recht op recht langs de Vaart. Misschien zie ik daar wel Les yeux de ma mère. De finale wordt één laatste knotsgekke Bohemian Rhapsody over de Bondgenotenlaan en het Ladeuzeplein om te finishen aan de Parkpoort. Daar zullen de drie zussen aankomen: Roos en ik op de hele en Marike op de halve marathon.

De haas met het plan
Mijn doel is relatief eenvoudig: ik wil graag beter doen dan de 3u15 van vorig jaar. Ik vertrok toen aan de snelle kant, maar na enkele Brusselse tunnels, een langgerekte klim in Woluwe en een kuitenbijter in Leefdaal werd het eventjes Black. Joni was pacer voor Jan. Wish You Were Here! dacht ik toen het duo mij voorbij snelde aan IMEC. Awel, dit jaar zal hij bij mij (ons) zijn! Joni is haas van dienst. Aan een tempo van 4’30” zal hij mij hopelijk in een Stairway to Heaven naar de finish loodsen. Mij? Ons? Ja, want Hans die zal vrolijk zijn wagonnetje aanhaken. The Chain, dat zullen wij zijn. Verenigde krachten aan elkaar geschakeld mét een plan én een doel.

De sterren van de halve marathon
People have the power! en daarom gaan wij in de namiddag supporteren voor de Heroes op de halve marathon. Geen Martha, wel Marike die met Odeyn op haar borstnummer zal pronken. En of ze in vorm is! Vorig jaar stoof ze naar 1u39, met intervals in haar trainingen en een wat duidelijker omlijnd raceplan is ze er (niet zo stiekem) op gebrand om beter te doen. Papa tekent ook present. Ik ben er eigenlijk tegen om leeftijden te vermelden, maar ik ga het toch doen: hij is 66 en ijzersterk. Mijn peter Marc sluit de familiale kring. Zijn trainingsgebied bevat heel wat D+, Leuven zou hem daarom wel eens heel goed kunnen liggen. Tot slot is er ook onze Sam. Hij liep vorige maand als pacer de marathon van Barcelona en kijkt uit naar de marathon van Riga met Sintija. In Leuven neemt hij de halve afstand voor zijn rekening. Benieuwd wat hij daar uit zijn superbenen kan schudden.

De verwachting en de ambitie
Imagine. Alles verloopt volgens plan. Feeling Good van begin tot einde. Shine on you crazy diamond met die medaille rond mijn nek. De ambitie om een goede prestatie neer te zetten is er zeker. Onmogelijk is het niet om beter te doen dan vorig jaar, mogelijk lukt dat ook niet. Ik zal en mag dan een beetje teleurgesteld zijn. Maar niet voor te lang. We gaan dan niet Back to Black. Van Sintija leerde ik een Lets gezegde: wie niet waagt, drinkt geen chamapgne. Voilà. Ik heb best wel gevloekt en gezucht tijdens mijn voorbereidingen. Verdorie seg, waarom beschik ik niet meer over superkrachten? Ik ben ook eens zo dankbaar voor wat ik wel nog allemaal kan en doe. Bovendien is het heel bijzonder om dit met Hans te kunnen delen. Ik zie Both sides now. Het is heerlijk om plannen te maken en ambitieus te durven zijn, maar ik heb eigenlijk niks meer te bewijzen. Niet meer aan mezelf en al helemaal niet aan iedereen die mij volgt en aanmoedigt. Ik loop omdat ik dat graag doe.

De marathon van Hans (hij valt sowieso nadien Into My Arms en hoewel hij ooit dacht dat de marathon Once in a lifetime was, staat hij nu aan de start voor nummer 4. Het woord is aan hem.)

De marathon en ik. Zal het ooit iets worden tussen ons?

In een ver verleden heb ik ooit de stratenlopen afgezworen en liet ik snelheid voor wat het was, want die heb je toch niet echt nodig op de trails. En nu kan ik zowaar genieten van intervaltrainingen op de piste. Mijn vierde marathon wordt het alweer in iets meer dan tien jaar. Waarvan drie dus in de voorbije twee jaar.

Als ik iets geleerd heb door het lopen van die marathons, dan is het om vertrouwen te hebben in mijn lichaam. Om een of andere reden ben ik altijd bang dat mijn lichaam het ergens onderweg gaat opgeven tijdens die immense inspanning die een marathon is, want vergis je niet, het is niet omdat je ultratrails loopt dat de marathon plots een “eitje” wordt. Maar wat blijkt, dat “opgeven”, helemaal door het ijs zakken, gebeurt eigenlijk nooit echt. Natuurlijk wordt het vanaf een bepaald moment lastig, soms zelfs – zoals in Milaan – al vanaf de eerste kilometer. Maar toch blijf je ergens energie en motivatie vinden om de ene voet voor de andere te blijven zetten tot aan de finishlijn.

Wat ik verwacht van deze marathon: ik ga mijn lichaam nu eens al het krediet en vertrouwen geven dat het verdient. Ik ga in het zog van Joni en Joke (Jonike?) mijn spreekwoordelijk paard de sporen geven. Ik ga genieten van het parcours, van het publiek, van de sfeer, van het gevoel het asfalt onder mijn voeten weg te tikken. Het wordt met andere woorden een memorabele dag waarop we weer fantastische verhalen en herinneringen gaan maken.

Mensen, ik heb er écht zin in!
Gelukkig moest ik hier geen This is the end doorheen fietsen, want het einde is nog lang niet nabij.
Met dank aan Amy Winehouse, Arno, David Bowie, Fleetwood Mac, John Lennon, Joni Mitchell, Kate Bush, Led Zeppelin, Nick Cave, Nina Simone, Patti Smith, Pearl Jam, Pink Floyd, Sinead O’Connor, Queen, Talking Heads, The Cure, The War On Drugs en Tom Waits voor de muzikale omlijsting!
Morgen zal het wellicht met wat meer beat en kabaal zijn.

Het moment – De perfecte marathon

Ik liep al 20 marathons en ondertussen durf ik daar schaamteloos trots op te zijn. Rotterdam en Parijs vormen vandaag het decor van twee iconen aan de marathonhorizon. Ik liep ze elk 3x. Parijs is ongetwijfeld de mooiste stadsmarathon. Je start op la plus belle avenue du monde, want chauvinistisch als de Fransen zijn schuwen ze de grote woorden niet, om dan 10 bijzondere stadskilometers te lopen tot aan het Château de Vincennes. Dan volgen heel mooie stukken langs de Seine met zicht op de Notre-Dame en de Eiffeltoren om via het Bois de Boulogne te finishen met zicht op de Arc. Het is een marathon die erin slaagt om maximaal voeling te houden met de stad. Geen omleidingen langs saaie bedrijventerreinen of identiteitsloze waterlopen. Rotterdam daarentegen herbergt objectief gezien veel meer saaie kilometers, maar toch ben ik het er helemaal mee eens dat het De Mooiste is. De sfeer is werkelijk ongezien. Het is een magische marathon die nog heel lang nazindert. De marathon van Parijs zal ik waarschijnlijk niet meer lopen omdat die te groot en duur geworden is. Voor Rotterdam wil ik dit najaar mijn kans in de loterij nog eens wagen.

Deze zondag is dus een marathonfeestdag, ook al moet ik zelf nog een weekje wachten voor ik aan de bak mag in Leuven. Ik vraag me af waar ik mijn perfecte marathon liep. Als ik door mijn mentale marathonarchief grasduin, vind ik het antwoord zeker niet in Parijs. Hoe onvergetelijk de ervaring daar telkens was, ik zag er ook altijd heel zwaar af. Als het niet door de warmte kwam, dan wel door de tunnels of de oplopende stukken. Ik leek me er altijd aan iets te mispakken. Nochtans liep ik er 2x een felbevochten PR. De Paris Marathon verkocht zijn vel altijd heel duur, waardoor ik met een zweem van ontgoocheling achterbleef. In 2019 liep ik er mijn 10e marathon die mij veel voldoening bracht, maar ik hield er ook een trombose en longembolie aan over. Perfect kan je dat niet noemen.

Wanneer is een marathon perfect? Veel lopers zullen antwoorden: als alles volgens plan verloopt. Ik zou een stapje verder willen gaan: als de marathon je plan overstijgt. Als lopen het enige is wat telt en dat grote plan naar de achtergrond verdwijnt. In oktober 2016 liep ik de marathon in Brussel. Het parcours was zwaar – op z’n Brussels – met 377 hoogtemeters. Ik liep alleen, had krampen in mijn buik en ik was helemaal niet tevreden met de schoenen van Saucony waar ik toen mee liep. En toch kon ik gewoon gedachteloos blijven lopen. De marathonwetten hadden die dag geen vat op mij. De pijn die ik voelde kon mij niet raken. Ik vloog zo bij mijn 4e marathon naar 3u22. Zowaar 5 minuten sneller dan mijn, zogenaamde “eens en nooit meer”, sub 3u30 die ik dat voorjaar liep in Rotterdam samen met papa. Die marathon van Brussel in 2016, die ik verder niet documenteerde, is heel lang overeind blijven staan als mijn strafste prestatie.

Een andere imperfecte perfecte marathon was die van Rotterdam in oktober 2021, de post-corona editie zeg maar. Ik verlegde daar mijn grenzen en deed wat ik jarenlang voor onmogelijk had gehouden: onder de 3u20 duiken. En hoe! Er was niet echt een plan, want het stond in de sterren geschreven dat ik zou knallen. Ik ging uiteraard te voortvarend van start. Juist omdat ik helemaal niet bezig was met wat nog komen zou, liep ik zo lekker. Onbezonnen stortte ik me in het avontuur. Ik kende een stevig verval de laatste kilometers, maar ook dat kon de dikke vette glimlach van mijn gezicht niet doen verdwijnen. Ik finishte in 3u07. Dat ik tijd verloren had door die snelle start kon me echt niet schelen. Het was een race die ik planloos liep, niet zonder slag of stoot, maar net daarom was het een grote liefdesverklaring aan de marathon.

In april 2023 stond ik in Rotterdam aan de start met een heel duidelijk plan: onder de 3 uur lopen. Na 2 km wist ik dat het binnen was. Hoe arrogant om dat te kunnen denken, maar ik voelde het gewoon: dit werd mijn dag en elke kilometer bevestigde dat. Ik liep volgens plan de eerste helft wat sneller dan de tweede. De laatste kilometers kreeg ik schrik om te vallen, want alleen pech kon mijn plan dwarsbomen. Ik liep gecontroleerd uit en, braaf volgens plan, rijfde ik mijn sub3 binnen. De perfecte race? Ik zat niet lekker in mijn vel en was doodongelukkig toen ik nadien thuis was. Die 2u58 stond achter mijn naam, de klus was geklaard en daarmee was de kous af. Ik deed simpelweg waar ik voor getraind had, maar het gevoel was er niet.

De marathon waar alles voor mij samenviel, dat was natuurlijk mijn triomf van Antwerpen in oktober 2023. Die prestatie belichaamt de marathonperfectie. Ik had geen plan of geen doel. Ah nee, want mijn sub3 was binnen, dus er moest helemaal niks. Natuurlijk wist ik wel dat ik vrijwel moeiteloos mijn tempo’s liep en dat nóg een sub3 een reële mogelijkheid was. Ik liep daar de marathon van mijn leven. Tot over mijn oren verliefd trouwens (en nog steeds). De pijn leek niet door te dringen. Ik was niet bezig met tijd en tempo, keek amper op de klok. Geen reken- en denkwerk met kilometers en seconden. Alleen maar die voeten die over het asfalt tikten. Ik liep en liep en liep en ik bleef dat doen tot die laatste lijn naar de finish. De perfectie: dat je alleen de vreugde voelt dat je aan het lopen bent. Makkelijk gezegd als het een marathon is waar je én op het podium staat én je snelste tijd loopt, maar het zal toch voor altijd dat ultieme onbezonnen gevoel zijn dat ik koester.

Ik wens alle lopers en hun supporters in Rotterdam en Parijs een onvergetelijke ervaring! Dat iedereen de marathon mag lopen die perfect is naar de eigen wensen. En als het niet zo is: wees dan onnoemelijk fier op wat je vandaag getoond hebt. Wij duimen alvast voor de broers Van Roy in Parijs!

De gedachte – Over AI

Ik heb nog nooit AI gebruikt om mijn blogteksten te schrijven, mocht je je dat afvragen. Zoals met elke technologische stap die we zetten lijkt het me echter zinloos om tegen artificiële intelligentie te zijn. Vooruitgang laat zich niet tegenhouden. De uitdaging is om ermee te leren omgaan. Als leerkracht heb ik mijn hoofd niet gebroken over hoe ik kon vermijden dat de schrijfopdrachten van mijn leerlingen klakkeloos uit hun laptop kwamen gerold. Enerzijds kan je maar beter altijd op je hoede zijn voor vormen van bedrog, anderzijds is het ook zaak om je daar niet op blind te staren. Ik probeerde mijn (boek)opdrachten altijd zo op te stellen dat ze een persoonlijke leeservaring moesten uitdragen en dat er een vorm van creativiteit in verwerkt was. Je kan dan nog altijd valsspelen, maar je zal harder je best moeten doen (en dat is ook weer bezig zijn met je boek). Ik zie vandaag dat leerkrachten in het secundair onderwijs doorgaans op een gezonde manier omgaan met schrijfrobots. Ze leren jongeren er kritisch mee omgaan, zetten ze in om schrijfplezier juist aan te wakkeren en vooral ook als een middel om te leren. Dat lukt, zoals elk leerproces, met vallen en opstaan.

Zelf gebruik ik AI bitter weinig. Het is te zeggen, ik maak wel gebruik van AI-overzichten die je tegenwoordig bovenaan een zoekopdracht vindt, maar ik communiceer zelden met ChatGPT. Onlangs gebruikte ik het om twee tandverzekeringen met elkaar te vergelijken. Ik kreeg pas een duidelijk antwoord na een telefoontje met de mutualiteit. Hans en ik hebben eens aan ChatGPT gevraagd wie Joke Odeyn was en of ze een man had. Op beide vragen kregen we een behoorlijk accuraat antwoord. Heel gek is dat natuurlijk niet als je een publieke blog hebt. Voor professionele doeleinden gebruik ik eigenlijk nooit AI. Ik werk met en voor mensen en vertrouw dan toch vooral op mezelf en collega’s om een kind te beschrijven. Ongetwijfeld zijn er kansen die ik onbenut laat. Ik kan niet ontkennen dat ik met mijn ouderwetse ziel een bepaalde weerstand voel om werk uit te besteden aan de technologie.

Wat ik werkelijk niet kan begrijpen is dat verstandige mensen in de verleiding komen om, wat één of andere server bij elkaar zoekt, te verkopen als hun eigen woorden en te denken dat zo’n samenraapsel beter is dan wat ze zelf in huis hebben. Ik denk daarbij aan de openingsspeech van Petra De Sutter bij haar aanstelling als rector van de UGent en journalist Peter Vandermeersch die schoorvoetend toegaf dat hij op zijn politieke blogs onjuiste AI-citaten had gebruikt. De Sutter had het over slordigheid: ze had haar Einstein-citaten niet geverifieerd op hun juistheid. Vandermeersch benoemde hoe hij zwichtte voor de temptation: “Het is bijzonder pijnlijk dat ik precies de fout heb gemaakt waartegen ik collega’s herhaaldelijk heb gewaarschuwd: deze taalmodellen zijn zo goed dat ze onweerstaanbare citaten produceren die je als auteur in de verleiding brengen om te gebruiken. Natuurlijk had ik ze moeten verifiëren.”

Daar wringt het schoentje voor mij: ik vind AI op geen enkele manier onweerstaanbaar. Als ik een ervaren politica was die een speech mocht geven, dan zou ik een wijsheid van wijlen mijn Oma gebruiken in plaats van me te beroepen op Albert Einstein. Oma zei dat de tijd niet sneller of trager gaat als je ouder wordt. Wie heeft dan nog de relativiteitstheorie nodig? Maar goed, er is natuurlijk ook een reden waarom ik geen minister of rector ben. Ik schrijf hier voor de hobby en daar hangt verder niks van af. Als ik een gerenommeerd journalist was, zou ik toch vooral vertrouwen op mijn eigen kop om mijn teksten met spitsvondigheden te kruiden. Dat klinkt misschien arrogant: ik vind mezelf heus niet altijd zo interessant. Ik ben waarschijnlijk weer gruwelijk naïef als ik denk en zeg dat je schrijft omdat je trots bent op wat je zelf hebt geproduceerd. Ik heb geen blog om die te vullen met teksten van de AI-assistent. Dank je feestelijk! Wel omdat ik graag creëer.

Bij wijze van experiment nam ik de proef op de som. Ik vroeg aan ChatGPT om een voorbeschouwing te schrijven op de marathon van Leuven in de stijl van mijn blog. Dit zijn de eerste alinea’s.

Tien jaar geleden reden we voor het eerst naar Den Haag, met een TomTom die meer stress bezorgde dan rust. Ondertussen zijn we ettelijke wedstrijden, kilometers en herinneringen verder. Maar dat gevoel van een nieuwe wedstrijd die lonkt, dat blijft. Dit weekend is het opnieuw zo ver. Geen Den Haag deze keer, maar Leuven.

Leuven is geen onbekende. We kennen de stad van gezellige terrasjes aan de Oude Markt, van studenten die sneller fietsen dan wij ooit zullen lopen, en van straten die er op het eerste gezicht vlak uitzien… tot je er effectief door moet. Want wie het parcours een beetje kent, weet dat Leuven niet zomaar “een vlakke stadsmarathon” is. Het is er eentje die je moet verdienen.

Je ziet meteen wat ChatGPT goed kan: imiteren. Het begin is een variatie op de blog die ik schreef over de CPC in Den Haag. De zinsbouw en het ritme van de tekst passen bij wat ik mijn stijl zou noemen. Verder vind ik het vooral een heel slap afkooksel van wat ik zelf zou schrijven. Leuven en de terrasjes op de Oude Markt: hallo cliché! Leuven is geen onbekende: kan het nog algemener? De enige kanttekening die ik kan maken is dat dit de eerste versie was. Met wat meer prompts was er misschien iets beters uitgekomen. Daarmee wil ik niet zeggen dat mijn stijl perfect is. Integendeel! Ik heb soms het gevoel dat ik steeds opnieuw dezelfde trucjes toepas. Ik kan echt jaloers zijn op het schrijftalent van anderen. Ik zou graag andere registers kunnen opentrekken. Helaas zal een schrijfrobot me daar niet mee kunnen helpen door uitgeholde versies te produceren. Voor persoonlijkheid en creativiteit zal ik toch echt in mijn eigen hoofd moeten duiken. Of een schrijfcursus volgen.

Over niet-artificiële authenticiteit gesproken. Toen mijn blog net online was, gaf Murielle mij één van de mooiste complimenten: als ik je blog lees, hoor ik je spreken. En voilà, dat is wat ik hier uiteindelijk doe: mijn eigen stem laten horen. De ene keer met al wat meer toeters en bellen dan de andere. Ook als ik hier anderen aan het woord laat, probeer ik de eigenheid van hun woorden te behouden zonder daar mijn eigen saus over te gieten. Zullen we daarom afsluiten met een citaat van mijn Oma? Taart is een boterham met confituur. Over relativiteit gesproken.

Het moment – Lang leve de leerondersteuner!

Het stormt op zee. Metershoge golven komen op ons af. We worden verblind door een striemende regen. De wind giert om ons heen. We zijn stuurloos. Roeien met de riemen die we hebben en hopen dan maar dat we niet zullen verzuipen of alsnog keihard op die ijsberg botsen. De minister, die ons de haven zou kunnen binnenloodsen, kijkt veilig toe vanaf het vasteland. Ze tuurt in de verte en krabt eens onder haar kin. In plaats van Windkracht 10 gewijs een reddingsteam op ons af te sturen, keert ze ons de rug toe en zegt: zo zullen ze tenminste leren zwemmen.

Het is echt zo dramatisch gesteld met “ons” onderwijs, want het onderwijs: dat zijn wij allemaal. Ik vind dat heel erg en onrechtvaardig. Het lerarentekort wordt steeds nijpender. Scholen zitten in afgeleefde accommodaties en moeten elk jaar besparen op werkingsmiddelen. Er is geen perspectief op beterschap. De plaatsen en ondersteuning voor kinderen met specifieke zorgnoden zijn beperkt. Sterker nog: zij krijgen het signaal dat ze wat harder hun best zullen moeten doen in de toekomst, want als ze het echt willen, kunnen ze heus wel mee met de meute. Er wordt langs alle kanten gesnoeid. Er worden eisen gesteld en oordelen geveld door zogenaamde stuurlui die vanaf de kust de betweter uithangen, maar nog nooit hebben geproefd dat de zee zout is.

Als je een schip wil bouwen, roep dan geen mensen bij elkaar om hout te verzamelen, het werk te verdelen en orders te geven. Laat ze in plaats daarvan verlangen naar de eindeloze zee.
Antoine de Saint-Exupéry

Ik werk nu mijn 2e schooljaar als leerondersteuner bij een leersteuncentrum. Dat houdt in dat ik op een aantal scholen kinderen en jongeren ondersteun met autisme (-kenmerken) of emotionele en gedragsproblemen. Wij staan als organisatie voor een inclusieve schoolomgeving, waarin elk kind er toe doet en elk kind maximale ontplooiingskansen krijgt. Dat heeft niets te maken met pleiten voor een niveauverlaging, wel met een individuele aanpak waarbij iedereen dezelfde kansen krijgt om dezelfde hoge doelen te halen. We werken daarvoor op een coachende manier met zowel leerlingen, leerkrachten als een schoolteam.

Ik doe mijn werk echt doodgraag. Het is echter heel onzeker hoe onze functie, met de huidige hervormingen die op tafel liggen, ingevuld zal worden. Niemand kan zeggen wat er op ons af komt. De storm zal niet meteen gaan liggen. Die onzekerheid boezemt mij ook angst in. Maar ik zou mezelf niet zijn als ik me niet zou vastklampen aan dat ene stuk drijfhout om er dan van uit te gaan dat de zon heel voorzichtig wel weer eens zal gaan schijnen. Ik ben Kate Winslet als Rose, maar dan zonder stervende Leo. Waar wij vorig jaar een officiële Dag van de Leerondersteuner mochten vieren in maart, leek die dit jaar met stille trom voorbij te dobberen. Reden te meer om vanuit mijn megafoon op zee te roepen waarom ik zo van mijn job hou. Omdat ik nu eenmaal van de zee hou en dat altijd zal blijven doen.

  • Ik zie fantastisch inspirerende leerkrachten aan het werk. Zowel minder als meer ervaren mensen die het vuur aan de lont durven te steken. Sommigen kozen heel bewust voor het onderwijs, anderen raakten er via een zijweg in verzeild. Het mooie is dat je verschillende stijlen ziet en dat dan keer op keer de conclusie is dat een aanpak die werkt er eentje is waarbij je dichtbij jezelf en dichtbij je leerlingen blijft. Verbinding is altijd de sleutel tot succes!
  • Ik krijg de kans om zelf nog eens op de schoolbanken te zitten. Echt letterlijk. Mijn werk speelt zich namelijk maximaal op de klasvloer af. Tijdens de turnles in het 6e leerjaar kan ik mijn volleybaltechnieken opfrissen, maar ook mijn inhoudsmaten bij wiskunde. Integralen laat ik vrolijk aan mij voorbij gaan. Ik leer iets over de bodem en platentektoniek bij aardrijkskunde of ik denk mee na over een stelling voor het betoog. De grenzen van mijn parate kennis dacht ik gelijk te stellen met die van een 14-jarige. Tot het bij wiskunde over merkwaardige producten ging. Kortsluiting.
  • Ik voel me meestal nuttig in wat ik doe. Niet dat ik altijd en voor iedereen betekenisvol kan zijn, laat staan een verschil kan maken, maar ik probeer er wel te zijn. Voor iedereen dus. Ook voor zij bij wie ik veel weerstand voel. Hij zit hier niet op zijn plaats! Zij is hopeloos, zal het nooit begrijpen! Het mooie is dat je verschillende partijen op één lijn probeert te krijgen. Dat is op z’n zachtst gezegd uitdagend. Maar als je dan bij die jongen die in zichzelf gekeerd is, plots wat vrolijkheid bespeurt of als je merkt dat er simpelweg zijn om te luisteren ook iets betekent, dan moet je dat binnen nemen. Bovendien krijgen we de kans om op schoolniveau te werken aan een gedragen zorgbeleid. Op beide niveaus is het de kunst om vooruitgang te willen zien.
  • Ik ervaar autonomie en veel vertrouwen in mijn job. Ik hang vast aan de structuur van het schoolse leven, maar ik beslis wel zelf hoe ik mijn agenda binnen die tijd organiseer. Zowel van de scholen waarmee ik werk als van mijn eigen team krijg ik het volste vertrouwen dat ik mijn werk goed en grondig doe. Er is heel veel overleg over wat kinderen nodig hebben waarbij mijn inbreng als expert naar waarde wordt geschat. Bovendien ben ik lid van een warm team dat mij ondersteunt door soms ook gewoon dat luisterend oor te zijn.
  • Ik leer kinderen en jongeren met een sterke eigenheid kennen. Of ze nu wel of geen diagnose hebben, de leerlingen die ik ondersteun zijn op de één of andere manier anders. Ze kijken anders naar de dingen, ze ervaren die vaak ook anders, maar ze bulken net zo goed van de talenten. Jezelf leren kennen en naar waarde schatten is dan eens zo uitdagend. Met name die eigenheid, die ik ook bij mezelf herken, maakt dat ik zo graag met die jongeren werk. Ik leer elke dag bij. Mijn werk is een ode aan het anders zijn en trouw blijven aan je eigen gekkigheid.

Het moment – Een jubileumfeest met bijhorende tradities in Den Haag

10 jaar geleden was ik 30 en Roos 23. We waren serieus gebeten door de loopsport, in volle voorbereiding voor de Rotterdam Marathon, mijn 3e en Roos’ 2e marathon. Het eerste weekend van maart reden we voor het eerst naar Den Haag. De TomTom hing met een zuignap aan het autoraam, zo ging dat in die tijd. Naar Den Haag rijden was niet minder dan een missie. Zouden we zonder onder de tram te belanden veilig en wel aankomen bij onze neef Maarten? Het antwoord was gelukkig en volmondig “ja”. Onze schattige neefjes Senne en Lev van 7 en 5 deden de deur open en keken wat verschrikt naar de nichtjes van papa. We kwamen namelijk een nachtje logeren om op zondag 6 maart 2016 voor het eerst deel te nemen aan de CPC Loop, dé halve marathon van Nederland. Een nieuwe familietraditie was geboren.

De CPC bracht ons veel verhalen van de strafste soort. We liepen er meermaals PR’s en ook wel eens onszelf in de vernieling. De wedstrijd werd eens afgelast door de wind en was het laatste massa-evenement 4 dagen voor België in lockdown ging in 2020. Bij de comeback in het najaar van 2022 was Sam van de partij en zat Roos in Berlijn voor de skeelermarathon. Ook maatje Pieter trok eens ten strijde door de city-pier-city. We trotseerden er vaak herfstig regenweer, soms een stralende zon, maar vooral veel wind. Het Malieveld werd een grasveld met mythische proporties. Ik was zelfs zo gek om de CPC 2x in de zomer te lopen, op eigen houtje dus, toen ik op vakantie was in Den Haag en ik mijn parcourskennis wilde testen. Het gekke was dat het CPC-gevoel mij zelfs op het voetpad bekroop.

De neefjes zijn inmiddels tieners. Maarten en Irene wonen niet meer in het huis met de magnolia. Roos heeft een baby die bijna één jaar is. En ik vond Hans. De liefde voor de CPC bleef al die tijd overeind. Het is dan ook een ijzersterke formule: een halve marathon met stads- en zeezicht, een ongelooflijke organisatie en dat alles binnen een warm familiaal kader. We waren er daarom als de kippen bij om ons in te schrijven voor de 50e jubileumeditie. Geen digitale wachtrij is te lang als je de CPC wil lopen. Zaterdagochtend 14 maart stapten we meer dan goedgeluimd in de auto. Geen GPS meer aan het raam, ik laat me rijden tegenwoordig. Een vaste waarde is daarentegen dat het wisselvallige weer zich niet laat voorspellen. We vertrokken met gietende regen in Tienen, maar gaandeweg trok het wolkendek open en werd het zonniger hoe dichter we onze bestemming naderden.

Den Haag binnenrijden is altijd een beetje thuiskomen. De neefjes schrikken inmiddels niet meer als ze ons zien, maar zijn blij met de grote doos Belgische koffiekoeken. Hans en ik trokken de stad in via onze vaste fietsroute, gewoontediertjes als we zijn. Maart toonde zich inmiddels van zijn grilligste aard door zo nu en dan geheel onverwacht een pittig buitje uit de wolken te schudden. Er hingen dus grijze wolken boven het Malieveld waar we ons nummer gingen ophalen. De eventsite (zoals dat zo mooi heet) was wat anders ingericht met een entree (Nederlanders houden van Franse woorden) langs de zijkant. Daarna konden we het niet laten om nog wat boeken te gaan shoppen bij De Vries Van Stockum en er volgde een uitgebreide kijksessie op de mode afdeling van De Bijenkorf. De avond voor onze race was een borrel niet aan de orde, maar koffie met taart ging er wel in bij Café Emma. We schoven nadien onze voetjes onder tafel ten huize Maarten, de meest onveranderde factor in heel dit verhaal over tradities en gewoontes. Chaos en gezelligheid troef.

Sinds vorig jaar start de halve marathon niet in de late namiddag, maar om 11u30: het ideale uur als je in Den Haag logeert en je niet voor dag en dauw je bed uit wil. Om 10 uur vertrekken we met de fiets richting Malieveld. Er is regen voorspeld, maar die heeft zich vermomd als een stralende zon. Het blijkt het ideale loopweer te zijn met een bescheiden 10 graden, een zonnetje en relatief weinig wind. De meeuwen juichen ons vrolijk tegemoet. Op het Malieveld is het heerlijk druk. De kinderlopen zijn net achter de rug, de 5 km wedstrijd staat op het punt te vertrekken. We droppen onze spullen in de locker (vooral mijn spullen eigenlijk) en gaan richting startvak 1. Geen inhaalrace voor Hans dit jaar! We zijn allebei voorzichtig om onze ambities uit te spreken, aangezien het al bijna een jaar geleden is dat we nog een race op straat liepen. Er is altijd dat dubbele gevoel van enerzijds willen genieten van wat lopen is en anderzijds ook het volle pond te willen geven om te kijken waar je staat.

Even een promopraatje. De halve marathon is een prachtige afstand! Toegankelijk, maar niet alledaags. Haalbaar, maar niet vanzelfsprekend. Je hoeft geen gekke dingen met voeding en drinken te doen, zowel voor als tijdens de race. Je kan diep in het krachtenarsenaal tasten zonder dat je dat meteen heel zwaar bekoopt. Een dodelijke, maar verleidelijke cocktail van afstand en snelheid. Het parcours van de CPC zou ik als mijn broekzak moeten kennen, al kan ik me verschuilen achter het excuus dat er de laatste jaren wel wat wijzigingen zijn doorgevoerd. CPC staat voor city pier city, omdat je van de binnenstad over de boulevard richting de pier van Scheveningen loopt en dan terug de stad in. Starten gebeurt ook dit jaar – traditiegetrouw – op de Koningskade. De zon doet de oranje banners eens zo hard oplichten. Ik voel mijn 9e CPC-start kriebelen tot in mijn kleine teen. Er zijn dit jaar een pak meer deelnemers (de wedstrijd was alsnog na een paar uur uitverkocht). Daardoor is de startprocedure aangepast volgens het flessenhals-principe. Het zal absoluut de juiste keuze blijken te zijn om loopplezier en -comfort te garanderen. Wat ook nieuw is: we slaan snel linksaf waardoor de eerste 2 kilometer “nieuw” zijn. Ik leer ook echt een nieuw stukje Den Haag kennen, want vergis je niet: ik ken daar heus niet elke straatsteen.

Na 10 jaar ben ik tot de conclusie gekomen dat de CPC zich laat indelen in 4 blokken. Het eerste blok: de start van km 1 tot 7. Sfeer troef! Dikke rijen mensen juichen je toe die eerste kilometer. Je lijkt te joggen, maar in wezen vlieg je. Lopen gaat als vanzelf. Je gaat door relatief bekende straten, een groot feest van herkenning. Een moment van stilstaan en kort rouwen om de plaats des onheils waar ik in 2018 na 3 km stilstond met een enkelblessure. Het is dan verder lopen, een heel goed gevoel tanken en zoeken naar wat een comfortabel tempo is zonder door te duwen. Uit de praktijk blijkt echter dat ik pas na dit eerste blok weet of ik niet té voortvarend ben gestart. Het begin van de CPC, dat is eigenlijk altijd goed. Zo ook nu. Ik weet dat Hans wat sterker en sneller is, dus ik zie zijn blauwe Hoka-petje meter per meter afstand nemen. Zelfs als hij na 6 kilometer al een aardige voorsprong bij elkaar heeft gelopen, blijf ik om de zoveel tijd zoeken naar dat blauwe petje dat op en neer beweegt. Natuurlijk heb ik wel een richttempo voor vandaag. Op basis van mijn pistetrainingen denk ik gemiddeld onder de 4’30” per kilometer te kunnen blijven. Het eerste deel lijkt dat te bevestigen. Ik loop steady tussen de 4’20” en 4’25”. Het geeft de burger moed.

Kilometer 8 tot en met 14 noem ik het “uur” van de waarheid. Je bent in een wat saaier stuk van de stad (nooit iets slechts over Den Haag!). De benenwagen begint de inspanning te voelen. 38 hoogtemeters op 21,1 km lijkt verwaarloosbaar, maar ze bevinden zich bijna allemaal in dit deel van het parcours. En ja, dan voel je dat dus wel. Je loopt ook richting de zee, maar het duurt altijd langer dan je denkt vooraleer je daar bent. Zee betekent ook dat de wind plots kan oplaaien uit een richting die nooit echt gunstig lijkt te zijn. In deze fase bepaal je of je chill zal drijven, gezapig zal dobberen of genadeloos zal verdrinken. 10 jaar CPC ervaring leert mij dat ik hier vooral het hoofd fris moet houden. Ik mag niet gaan doorduwen als ik voel dat het zwaarder wordt, ik moet blijven zoeken om mijn tempo te kunnen consolideren en de Cielo’s hun werk laten doen. Waar ik hier vorig jaar tijd begon in te leveren, wat aanvoelde als een slag van de molen, blijf ik dit jaar dapper overeind. Zelfs op de wat zwaardere stukken blijf ik netjes onder mijn beoogde tijd. De metronoom is back in business. Op mijn eigen manier vlieg ik tussen de meeuwen door naar de zee.

Tijd voor het pronkstuk: van kilometer 15 tot 17 loop je dus langs de zee, niet over het strand, wel langs de boulevard (den dijk zoals wij in België zeggen). Een verraderlijk stukje waarbij de kunst is om te genieten van het feit dat je loopt met zeezicht, zonder je blind te staren op de kilometertijden die onvermijdelijk wat trager zijn. Het loopt namelijk wat omhoog en de ondergrond is oneffen. We hebben geluk! De wind staat hier in de rug. Ik blijf dus lopen! Ik ben zo enthousiast dat ik niet anders kan dan een sportgel aannemen van de enthousiaste meiden van Upfront. Het blijkt er één met appelsmaak te zijn, dat is het proberen waard. Le nouveau Joke est arrivée en duwt met een paar slokken die gel naar binnen. Waarom ik dat misschien niet beter had gedaan? We zijn net een bevoorradingspost met water gepasseerd en dit is wel degelijk een gel van de plakkerige soort die water nodig heeft.

Als je dan na 17 kilometer uiteindelijk rechts afdraait, richting de stad is de grande finale ingezet. Die loopt eerst lichtjes bergaf en gaat dan via wat keren in een redelijk rechte lijn richting finish. De Badhuisweg is een finale-waardige laan. Het is hier nog 4 kilometer letterlijk alles geven zonder jezelf de pleuris in te lopen, maar wel hard genoeg om er letterlijk elke druppel zweet te kunnen uitpersen. Dat lukt nog steeds behoorlijk. Ik blijf heel nette kilometertijden lopen. De buit is nog niet binnen. Ik voel elke vezel in mijn lijf werken, maar ik ben blij dat ik elke vezel in mijn lijf aan het werk krijg. Met zicht op de iconische skyline van Den Haag is het aftellen tot je eindelijk linksaf mag slaan om te finishen. Het doet pijn, echt waar, maar ik geniet. Als er iets is wat ik heb geleerd van 11 jaar wedstrijd lopen, dan is het dat je dat moment van de finish altijd moet capteren. Het is niet en zal nooit vanzelfsprekend zijn om weer maar eens een halve marathon af te tikken.

Ik klaar de klus uiteindelijk in 1u33. Wat verder voor mij zie ik Hans in de finishzone. We zijn min of meer in elkaars buurt gebleven. Hans heeft afgeklokt op een knappe 1u32 en neemt dus een mooi PR mee naar huis. De zon schijnt nog steeds, we zijn weer samen. Tijd om na te praten en te recupereren. Het leven is goed! We nemen afscheid van ons Den Haag en natuurlijk onze familie, maar niet voor te lang. En of we wat hebben om op terug te blikken! Niets dan lof in de eerste plaats voor de organisatie, die was feilloos te noemen. De drukte op het parcours was perfect gedoseerd. Ik liep nooit echt alleen, maar ook niet in een hinderlijke massa. Ook na de finish was de doorstroom en drukte behoorlijk ideaal te noemen. Duimpjes omhoog voor alle sympathieke vrijwilligers die dit loopfeest mogelijk maakten.

Na 9 CPC’s is het niet eenvoudig om een objectieve analyse te maken van mijn prestatie. De omstandigheden zijn altijd weer anders, net zoals de sportieve agenda. Er valt ook weinig peil te trekken op hoe mijn halve marathon zich verhoudt tot de marathon die erop volgt. Ik liep razendsnelle marathons zonder uitschieter op de halve. Dat je iets meet, betekent voor mij ook dat er nog heel veel is dat je niet weet. De cijfers zeggen dat ik al vaker sneller liep dan mijn 1u33, vorig jaar bijvoorbeeld. Ik heb aan de verleiding kunnen weerstaan om daarom te zitten kniezen omdat ik deze halve marathon zo constant heb kunnen lopen. Ik voelde me op geen enkel moment verzwakken en kon mijn goede start vasthouden tot aan de finish. Mijn traagste kilometer liep ik in 4’28”, mijn snelste in 4’21”. Ik ben trager dan vorig jaar, toen ik sneller vertrok, maar ook een groter verval liet optekenen. Met het oog op de marathon over 3,5 week denk ik dat sterk kunnen blijven belangrijker is dan een snelle start.

Toch even een kritische noot. De CPC werd voor het eerst gelopen in 1975, maar vrouwen mochten pas meedoen vanaf 1980. Over 5 jaar vieren we dus pas het echte jubileum. Hoe dan ook ben ik blij dat ik al 10 jaar CPC geschiedenis mocht meemaken. In 2022 speelde Sam een rol in de aftermovie van de CPC. Hij werd gevraagd om in het startvak naar zijn horloge te kijken. Een onvergetelijke acteerprestatie. Dramatiek en aftermovies zijn goede vriendjes, maar trop is echt te veel. De aftermovie van dit jaar is er zo over dat je denkt: dit is ironisch bedoeld. En toch klopt één citaat als een bus: it’s a memory we recreate each year. Deel van de traditie is het herbeleven van herinneringen en dat gaat dan van hoe we ons niet met de fiets konden oriënteren tot de magnolia die telkens weer in bloei staat begin maart. Volgend jaar wordt de CPC gelopen op 14 maart, de dag dat mijn opa 100 jaar geworden zou zijn. Het zal mijn 10e CPC zijn. Ik voel hier nu al geweldig veel symboliek ontstaan.

De gedachte – Over Vrouwendag

Ik roep vandaag uit volle borst: Lang leve de vrouw! Steeds vaker hoor je stemmen in vraag trekken of een Internationale Vrouwendag nog wel aandacht moet krijgen in een welgesteld land als België. We hebben het immers goed voor mekaar. Vrouwen hebben dezelfde rechten als mannen. We mogen werken, met de auto rijden, een eigen bankrekening openen en naar de stembus gaan. Joepie! Je zou kunnen concluderen dat de strijd gestreden is. Einde verhaal. Gedaan met het feminisme. Daar ben ik het niet mee eens. We hebben nog een weg af te leggen naar een samenleving waar iedereen* écht zichzelf kan zijn en, ook buiten de verworven rechten op papier, dezelfde keuzevrijheid heeft. Ik durf zonder schroom te zeggen dat ik naast vrouw ook een feminist ben. Ik ga niet met gebalde vuisten tekeer tegenover alles wat man is in mijn omgeving, wel wil ik mijn ogen open houden om te zien waar vrouwen op een ongelijke manier behandeld worden en durf ik daar iets over te zeggen, ook als dat ongemakkelijk wordt.

Ik ben soms een boze vrouw. De cijfers en verhalen spreken voor zich. Of het nu gaat over verkrachting, grensoverschrijdend gedrag, (partner)geweld of veiligheid op straat: je kan concluderen dat vrouwen een veel grotere kans dan mannen hebben om slachtoffer te worden. Ik ben boos omdat ik in mijn studententijd verkracht werd op straat, maar ook omdat er eens een man naast mij kwam fietsen om seksueel getinte opmerkingen te maken over mijn paardrij-outfit. Ik ben boos op de man die tijdens een mountainbiketocht naast mij kwam zitten om te polsen naar mijn seksleven. Ik ben boos om de opmerkingen die ik als student in de horeca kreeg van een collega over de grootte van mijn boezem. Ik ben boos omdat die dingen konden gebeuren én omdat ik op dat moment met mijn mond vol tanden stond. Nadien ging ik nadenken wat ik had kunnen doen om die situatie te vermijden en hoe ik gepast had kunnen reageren om mijn grenzen te stellen.

Misschien denk je nu dat ik veel pech heb gehad en maakte je zelf nooit iets mee van die aard. Je denkt Ocharme Joke, maar dit gaat niet over mij, want ik werd nooit lastiggevallen, ik voel mij dus niet onveilig. Denk dan nog eens goed na over de keuzes die je maakt en de afwegingen die daarbij horen. Ga je ’s avonds alleen op eender welk station wachten? Neem je eender waar ’s nachts de fiets? Ben je even bezorgd over je tienerzoon als -dochter als die van een feestje naar huis komt? Vergezelde je zelf al eens een vrouw omdat je haar niet alleen die kant op wilde laten gaan? Misschien ga je net daarom wél alleen aan die ene bushalte wachten omdat je je doen en laten niet wil laten bepalen door angst. Feit blijft dat vrouwen noodgedwongen veel vaker anticiperen op mogelijk bedreigende situaties. En ja, dat maakt mij dus boos.

Ik ben ook verontwaardigd over wat ik vrouw-verkleinend gedrag zou noemen. Soundos El Ahmadi ontketende na haar aanwezigheid in De Afspraak een hevig debat over de onveiligheid van vrouwen. Ze legde Bart Schols het zwijgen op nadat hij die onveiligheid in twijfel trok. Net zo kwalijk is dat de aanwezige vrouwen aan tafel gevraagd werd naar de leeftijd van hun kinderen om vanuit dat perspectief te reflecteren op het onderwerp. De aanwezige mannen kregen die vraag niet. Een vrouw bekijkt blijkbaar alles vanuit een moederperspectief, een man niet. Ook wat betreft hun leeftijd komen vrouwen er doorgaans bekaaider van af dan mannen. Annemie Struyf ontving de carrièreprijs op de Kastaars en verwees in haar dankwoord naar de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen in de media. Mannen komen volgens haar met meer weg en krijgen interessantere aanbiedingen.

Tot slot kan ik me ook opwinden over talige ongelijkheden. Denk niet: het is maar taal, want taal is bij uitstek een weerspiegeling van de maatschappij. Vrouwenvoetbal bestaat bijvoorbeeld niet. Je hebt voetbal en zowel mannen als vrouwen kunnen die sport beoefenen. De regels zijn identiek ongeacht je geslacht. Als je het hebt over een sportwedstrijd van de dames, dan moet je het ook hebben over de wedstrijd bij de heren. Ik ben voorstander om woorden zoals directeur of eigenaar niet te vervrouwelijken. Uiteraard was er een tijd dat het juist geëmancipeerd was om directrice te gebruiken om aan te geven dat vrouwen evengoed die positie konden invullen. Vandaag is dat niet meer relevant. Het begrip directeur duidt een bepaalde functie aan die losstaat van je geslacht, wat ons ook vooruit helpt met de beperkingen in onze taal vanwege het binaire man-vrouw denken. Taal is flexibel, elke dag in beweging. Ons denken zit erin vervat, dus we mogen daar heus eens kritisch over zijn.

Een grote misvatting is dat als je voor vrouwenrechten bent en als je bovendien opkomt voor ongelijkheid, je automatisch tegen mannen bent. Feminisme betekent niet dat je tegen klassieke rol- of genderpatronen bent. Ik beschouw mezelf als een onafhankelijke vrouw, maar wel eentje die een oldskool relatie van het kleffe soort heeft. Ik breng liefst van al elke minuut samen met Hans door. Hij gaat met het gereedschap aan de slag en ik sta in de keuken, maar we zijn wel een team dat elkaar aanvult. Vrouwen moeten van mij ook niet voltijds werken. Wel wens ik iedere vrouw toe dat de keuze om deeltijds te werken een échte keuze is en geen noodzaak omdat het anders niet lukt om de rompslomp van het gezin rond te krijgen. Een man zou niet scheef bekeken mogen worden omdat hij minder wil werken, een vrouw niet omdat ze voltijds werkt. Het maakt dan geen donder uit of je dat voor je gezin of voor jezelf doet. Feminisme wil dus niet zeggen dat mannen geen dingen meer mogen doen die als typisch mannelijk worden beschouwd, dat we allemaal rokken of allemaal broeken moeten gaan dragen. Wel dat we evenveel keuzevrijheid hebben in hoe we ons leven inrichten en hoe we eruit zien.

Er valt ook wel wat te zeggen over de rol van vrouwen in de modewereld. Lange tijd waren het mannen die bepaalden hoe vrouwenmode eruit moest zien en bij uitbreiding ook het vrouwelijk lichaam. In 2016 werd een vrouw artistiek directeur bij modehuis Dior. Maria Grazia Chiuri wilde een frisse feministische wind laten waaien door het mannelijk bastion. The female body is not an object, it is a subject. In haar eerste collectie gebruikte ze de titel van Chimamanda Ngozi Adichies essay We Should All Be Feminists als quote op een helderwit T-shirt. Vorig jaar bezochten wij de expo van Christian Dior in Den Haag. Toen ik het iconische feminist-shirt zag, was ik meteen laaiend enthousiast. Wauw! Ik zou iedereen op z’n minst een postkaart sturen om de boodschap te verspreiden. Hans was iets minder laaiend. We gaan niet in een andere wereld leven als iedereen die quote op een shirt gaat dragen, wel als we ons naar die boodschap gaan gedragen. En daar sloeg hij de nagel op de kop.

Ik vind het soms een gemiste kans als er initiatieven ontstaan voor en door vrouwen die zich profileren als een exclusief vrouwenclubje. Daar ligt voor mij niet de sleutel tot meer gelijkheid. Integendeel, als je een fietsclub opricht voor vrouwen omdat je ervan uitgaat dat zij je beter zullen begrijpen als je ongesteld bent of als je niet competitief wil fietsen dan cultiveer je in zekere zin de ongelijkheid. Mannen kunnen het toch niet snappen. Ik zou zeggen: breng fietsers samen die om dezelfde redenen graag fietsen. Zorg dat het een toffe plek is waar iedereen welkom is. Niet alleen vrouwen, maar net zo goed de persoon die de sportieve draad weer wil oppakken, de fietser die thuiszit met een burn-out en de 50-plusser die denkt dat die te oud is. Daarmee wil ik niet zeggen dat man-vrouw verschillen in een sportieve context weggeveegd moeten worden (integendeel!) of dat het fout is om als vrouw met vrouwen te willen fietsen. Ook hier gaat het over keuzevrijheid en een kans op verbinding om naar elkaar te luisteren.

Om van de samenleving een veilige en rechtvaardige plek voor iedereen te maken hebben we elkaar keihard nodig. We zitten met een probleem dat we samen moeten oplossen. Vrouwen zouden beter stoppen met elkaar aan te vallen om zichzelf te versterken. Ze helpen elkaar niet bepaald vooruit door alles op zich te willen nemen. We moeten ruimte voor onszelf willen opeisen om ook daadwerkelijk meer keuzevrijheid te krijgen. Mannen moeten niet in een hoekje zitten kniezen omdat zij het zogenaamd altijd gedaan hebben. Laten we elkaars bondgenoot zijn, elkaars supporter over de geslachtsgrenzen heen. Zo’n samen-verhaal kan misschien naïef klinken (ik heb daar een patent op), ik ben er nu eenmaal van overtuigd dat het niet zal lukken zonder elkaar. Benoem dus waar je mee zit en wat je ongepast vindt op een respectvolle manier. Pick your battles wisely. De Nederlandse campagne Met elkaar trekken we de grens vind ik een heel mooie aanzet om verschillende vormen van grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar te maken.

Verworven rechten zijn helaas geen levenslange zekerheid. Onderzoek wijst uit dat de huidige Generatie Z er conservatievere gedachten op na houdt over de rol en “gehoorzaamheid” van vrouwen dan babyboomers. Kijk naar de actualiteit en de populariteit van bepaalde mannelijke politici en je ziet dat gelijke rechten voor iedereen niet voor iedereen het ultieme streven is. Holebi-rechten zijn in verschillende landen al teruggeschroefd. Draag dus zeker en vast dat shirt met feministische boodschap, maar durf ook in beweging te komen als er vrolijk gelachen wordt met een denigrerende opmerking over een vrouwelijke collega. Laat ons dat stukje verontwaardiging vasthouden om, als het nodig is, de vuist lichtjes te ballen, als we ook maar elkaars hand durven vast te nemen.

Ik ben trouwens heel blij om een vrouw te zijn! 19 november 2026 is het Internationale Mannendag. Helemaal prima! Laten we er dan wel voor zorgen dat de overige 363 dagen van een jaar mannen- én vrouwendagen zijn.

* Algemene disclaimer: het begrip “feminisme” behelst bewegingen die ongelijkheid op basis van gender en sekse willen aankaarten. “Iedereen” is dan ook echt iedereen en beperkt zich niet tot man-vrouw denken. In deze tekst doe ik dat voor het gemak wel, het is dan ook onvermijdelijk dat ik een aantal dingen over mannen en vrouwen veralgemeen.

Loperspraat – Zigzaggend op weg naar de marathon

Mijn blog werd in 2018 geboren uit mijn liefde voor de marathon. Lang verhaal kort: ik liep in mei 2015 samen met Roos mijn eerste marathon, een jaar nadat we voor de eerste keer in ons leven 20 km liepen. Het ging hard, wij gingen hard, dat was in die periode van mijn leven de enige manier. Alles of niks. En de marathon dat was mijn alles. Als ik denk aan wat die marathon mij gebracht heeft, dan vind ik het nog steeds bijzonder dat ik voor mijn 29e niet wist dat ik ooit marathons zou lopen, dat ik überhaupt een loper zou worden. Ik ben inmiddels 40 jaar en we zijn 20 marathons verder. De laatste jaren maakte ik steeds vaker uitstapjes naar de nog langere afstand en het trailgebeuren. Daarom ging ik ook vaker stilstaan bij de vraag of ik nog wel écht een marathonloper ben. Ik wil marathons lopen omdat ik het graag doe en er zin in heb, niet omdat ik het gevoel heb dat het moet. Net om die reden gaf ik vorig jaar forfait voor de marathon in Keulen. Het was niet het moment en dan moet het niet koste wat het kost.

En toch schreef ik me op 1 oktober 2025 vol overtuiging in voor de marathon van Leuven die in april gelopen wordt. Ja! schreeuwde mijn lichaam op de vraag of ik nog steeds het DNA van een marathonloper bezat. Ik had gewoon meer tijd nodig om er weer helemaal te staan. Een paar maanden wat doellozer lopen, gaf ruimte om ook op werkgebied te zoeken naar een sportritme: een combinatie van woonwerkverkeer op de fiets met kwalitatieve looptijd en dus geen training in de agenda proppen “omdat het moet”. Ik liep in het najaar nog steeds vaak, maar snelheidswerk en langere afstanden maakten amper deel uit van mijn trainingen. Lopen was voortkabbelen.

Hans schreef zich ook in voor de marathon van Leuven. 1 januari was de officieuze start van onze marathontraining. We besloten het nieuwe jaar in schoonheid op gang te lopen in het park van Tervuren. Een paar dagen later viel er sneeuw. Ik ben fan van sneeuw, echt waar, maar een trainingsweek werd mij door de neus geboord. Op gladde en natte stoepen lopen of door een laag sneeuw banjeren dat is het lichaam in beweging houden. Een semi-valse start, toch een beetje balen. Ik ben de laatste jaren aan mijn capaciteiten als marathonloper gaan twijfelen. Dat het trager gaat, daar kan ik mee leven. Lastiger is de vaststelling dat mijn lichaam vaker tegensputtert (wat wellicht de reden is dat het trager gaat). Mijn maandelijks bezoek aan de kine bracht de nodige peptalk. Ze had nog steeds het volste vertrouwen in mijn kunnen. Ik ben nog sterk. Zowel mijn leeftijd als mijn pijntjes staan mij niet in de weg om ervoor te gaan. Wel moet ik wat doordachter trainen dan het oeverloze woekeren met krachten waar ik me vroeger aan kon bezondigen.

Daar begon dus de eerste evenwichtsoefening: in de trainingsarbeid vliegen met mildheid voor dat wat strammere lichaam. Ergens halverwege januari liep ik voor het eerst sinds lang weer op de piste in Tienen. Echt grijzedweilenweer was het. De banen waren bezaaid met plassen. Het ging zowel goed als niet goed. Ik had al lang geen echte snelheid meer gemaakt, dus dan doet het pijn om de machinerie op gang te trekken. Voldoening gaf het sowieso om überhaupt weer op die piste te lopen. Een paar dagen later liepen we ook weer eens een echte duurloop in weersomstandigheden die als lente aanvoelden. Dat ging boven verwachting goed, al hield ik er wel een pijnlijke rechterheup aan over.

Dat ik niet te zot moest doen, had ik wat naar de achtergrond verdrongen. Het ging behoorlijk hard in de tweede helft van januari. Ik had mijn pistetrainingen tot nu toe gelopen op mijn geliefde Mach X 2 van Hoka. Tot ik besefte dat ik mijn ultieme geheime wapen op het schap had staan: de Cielo X1! Het is met die carbonschoen (een snelle wedstrijdschoen) dat ik mijn laatste 2 marathons liep. De Cielo is een magische schoen die je werk uit handen, ik bedoel voeten, neemt. Juist omdat het luxe is om met zo’n schoen over de piste te kunnen vlammen, ben je dan geneigd om er heel zuinig mee te zijn. Terwijl het pas echt decadent is om die schoenen uit zuinigheid niet te willen gebruiken. Verder liepen de zondagse duurlopen boven verwachting goed. De pijn in mijn heup bleef me echter wel zorgen baren. Na het lopen was ik een stijve oude vrouw die amper recht kon. Tot zover de evenwichtsoefening.

Februari begon rustiger. We liepen wel tijdens ons weekend in Den Haag, maar niet lang en aan een lage intensiteit. Mijn heup was me daar dankbaar voor. Bij de kine werd ik nog eens flink behandeld. Het bleek vooral de spierengroep rond mijn heup te zijn die moeilijk deed, waardoor het heupvlies geïrriteerd was. Ik ging naar huis met een nieuwe reeks oefeningen. Het advies: niet te voortvarend in actie schieten om mijn lichaam nog wat meer (relatieve) rust te gunnen. Dat lukte behoorlijk. In de krokusvakantie had ik immers tijd om kwalitatieve trainingsmomenten in te plannen mét voldoende rust. Het ging niet altijd zonder slag of stoot, maar al bij al was het een productieve trainingsweek. Mijn heup lijkt weer helemaal oké te zijn. We begonnen de maand maart met een duurloop van 23 km waarvan de laatste 10 met een strakke tegenwind. Als dat lukt zonder heel diep te gaan, dan put je daar voorzichtig vertrouwen uit.

Ik heb een sweater met een kleurrijke illustratie van Klaartje Busselot. Het is een Queen of Balance: een vrouw die een glas iced matcha op haar hoofd laat balanceren. Het onderschrift luidt: Balance is a myth – keep life busy, keep life fun. Ik kan me daar wel in vinden. Mijn looptrainingen bestaan uit laagtes en hoogtes. Er zijn loopjes waarbij ik niet vooruit te branden ben, waarbij ik nadien zucht en denk dat het nooit meer in orde komt. Er zijn (wat sporadischer) ook momenten dat ik me sterker voel worden, weer helemaal back on track. Balans betekent voor mij niet het perfecte evenwicht vinden tussen wat wel en niet kan. Het is mezelf toestaan om te klagen en meer te willen, om ambitieus te mogen zijn. Balans is ook dankbaar en tevreden zijn met wat er nog wel is, met die kracht die me vooruit stuwt en loopplezier geeft. Het is een oefening op de balk, waarbij het ook goed is als je eens een salto maakt en plots op de grond staat.

Wat ik zal onthouden van de Olympische Winterspelen

Als je in een niet-wintersportland sport in de winter, dan betekent dat door regen en modder baggeren. In een wintersportland daarentegen levert het feeërieke plaatjes op van het helderste wit en besneeuwde bergtoppen. Op televisiebeelden is geen spatje modder te bespeuren. Zoals dat meestal gaat, miste ik het begin, maar plots overkwam het mij en was ik volledig in de ban van de Olympische Winterspelen Milano-Cortina die zondag officieel werden afgesloten. Dat er gespeeld werd in en rond Milaan had zeker en vast een grote invloed op mijn enthousiasme. Italië! Land van hoop en optimisme! Mijn eerste vaststelling: wintersporters zijn waaghalzen, topatleten met een hoek af die onbesuisd aan hoge snelheden een berg af gaan en zich op glad ijs begeven. Wintersporten is altijd een delicate evenwichtsoefening op het scherpst van de schaats. Dit is wat mij – dankzij vele uren kijkplezier – zal bijblijven van de Winterspelen Milano-Cortina 2026.

  • Wintersporters dragen doorgaans kleding die hun lichaam volledig bedekt, dat is logisch. Als je stijl wil uitstralen met enkel het onderste deel van je gezicht, dan blijkt een perfect getrimde snor de oplossing te zijn of twee gestylede haarlokken die onder je helm uitpieken.
  • De coolio’s van de wintersport, dat zijn natuurlijk de snowboarders. Yeah! Ze dragen geen strakke kleding, maar houden het los en baggy. Het hesje met hun nummer dragen ze ook op de coolst denkbare manier: één arm erdoor, één erboven. Yeah!
  • Mijn liefde voor sporten met stokken is nog wat gegroeid. Als een jekko op ski’s de berg af knallen en dan die stokken aan weerszijden: dat straalt zowel kracht als nonchalance uit. Mijn ski-ervaring is beperkt, maar ik herinner me dat ik zelfs als tiener skiën stoerder vond dan snowboarden. Het zit ‘m in de stokken.
  • Er werden stokken weggegooid. Eén van de memorabele beelden was de Noorse skiër Atle Lie McGrath die door één klein foutje genadeloos werd afgestraft. Weg gouden medaille. Hij ontdeed zich van zijn ski’s om dan onder het lint door van de piste te stappen. Helemaal in z’n uppie de sneeuw in. Het leek wel een kunstwerk.
  • Van alle Olympische wintersporten denk ik dat langlaufen mij het best zou liggen. Lange afstand weliswaar. Harken en krabben, soort van lopen op sneeuw, niet te zot naar beneden gaan om dan totaal uitgeput wat van het landschap mee te krijgen. Ik zie het voor me.
  • Het eerste fenomeen dat ik – en bij uitbreiding de wereld – leerde kennen was Johannes Klaebo: maar liefst 6 gouden medailles op korte en lange langlaufafstanden neemt hij mee naar Noorwegen. Hij loopt een berg op alsof het niks is en verpletterde daarmee de concurrentie. Ik zie wel wat fysieke gelijkenissen met mijn broer. Tot nader order kon ik hem niet overtuigen de switch te maken.
  • Biatlon is een fascinerende wintersport. Je vertrekt met een geweer op je rug om de longen uit je lijf te langlaufen en dan zowel staand als liggend met een beperkt aantal kogels 5x een doel te raken. Het blijft een sport met een wapen en, alle respect voor de atleten, om die reden zou ik toch enkel voor het ski-gedeelte kiezen.
  • Er was een nieuwkomer in de Olympische wintersportfamilie: ski-mountaineering, ook wel skimo genoemd. Spektakel gegarandeerd! Hans vergeleek het met trailrunning. Op ski’s een berg met behoorlijke hellingsgraad oplopen door een soort van labyrint, ski’s uitdoen, de trap nemen, terug in je ski’s klikken om naar beneden te glijden. Je kan het zo gek niet bedenken of het bestaat al.
  • Het allerhardst ging ik op in het kunstschaatsen. Enter het volgende fenomeen: de Amerikaanse “Quad God” Ilia Malinin. Tegen alle verwachtingen in ging hij ten onder in zijn lange kür. De gedoodverfde winnaar moest tevreden zijn met een 8e plaats. Sport is bikkelhard. In het afsluitende schaatsgala zette hij een prestatie van jewelste neer met de emotionele performance getiteld “Fear”.
  • Onze Belgische kunstschaats-sterren schitterden aan de Milanese hemel. Zowel Olympisch debutante Nina Pinzarrone als “routiné” Loena Hendrickx reden een prachtige lange kür na een door blessureleed gedomineerde aanloop naar de Spelen. Hoe geweldig is het dat wij als niet-schaatsland twee kunstschaatsers van wereldniveau hebben?
  • Dé performance bij de vrouwen was die van Alysa Liu. Op een zonovergoten nummer van Donna Summer (what’s in a name) schaatste ze zich in een gouden jurk een weg naar het goud. Alysa Liu is een fenomeen op schaatsen mét een persoonlijkheid. Ze stopte met kunstschaatsen op haar 16e omdat ze andere dingen wilde doen, begon er terug mee op haar 18e om 2 jaar later Olympisch kampioen te worden. Je voelt en ziet het plezier dat zij beleeft. Ik zeg: ongekend!
  • Ook de paren in het kunstschaatsen spreken tot de verbeelding. Hallo zeg, wat spelen die allemaal klaar op ijs! De lassolift en de dodenspiraal zijn opgelegde elementen die iets lijken te zeggen over het gevaar van dat in elke beweging schuilt. Het Japanse paar Riku Miura en Ryuichi Kihara was wat mij betreft de verdiende winnaar, al was het om de emotionele comeback die ze maakten na een mindere korte kür.
  • Drama. Ik denk dat ik daarom zo van kunstschaatsen houd. Het zit niet alleen in de choreografie en de muziek, maar zeker ook in de kleding. Zoals steeds is de lijn tussen “perfect gedoseerd dramatisch met voldoende blingbling” en “een kitscherige overdaad aan nepblinkers” dun.
  • En dan toch nog een kanttekening bij mijn euforie over kunstschaatsen: het is een sport die helaas ook wordt gekenmerkt door coaches of trainers die geschorst worden omwille van grensoverschrijdend gedrag, schandalen en schorsingen door dopinggebruik en de meest uitzichtloze blessures.
  • IJshockey was de enige sport waar ik niet langer dan twee minuten naar kon kijken. Het is eerder een vechtsport voor grofgebekte aso’s dan een spel met regels en respect. Mannen die elkaar uitmaken voor bruidsmeisje, ik zal er nooit een greintje sympathie voor hebben.
  • De Belgische medaillespiegel mocht dan tegenvallen, ik heb daar als kijker niet zo’n last van. Ik geniet net zo goed van de Nederlandse overmacht op schaatsen. De sappige verhalen lagen ook voor het rapen, zowel bij het langebaanschaatsen als de short track waren er misnoegde atleten, rivalen en stiekemerds binnen een team. Het leven zoals het is: de schaatsbaan.
  • Een groot applaus voor Astrid Demeure en Tess Elst, de VRT sportankers die zowel ter plaatse als in de studio glansprestaties neerzetten!

Ik zeg jullie: These were truly phenomenal Games!